Soru

Zorluk: OrtaMeşrutiyet Dönemleri, Kanun-i Esasi ve Fikir Akımları

Osmanlı Devleti'nde II. Meşrutiyet Dönemi'nde, 1909 yılında Kanun-i Esasi üzerinde yapılan anayasa değişiklikleriyle padişahın sürgün yetkisi kaldırılmış, hükümetin meclise karşı sorumlu olması ilkesi benimsenmiş ve padişahın meclisi feshetme yetkisi zorlaştırılmıştır.

Buna göre, 1909 anayasa değişikliklerinin sonuçları ve devlet yönetimindeki etkileri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    Kanun-i Esasi'nin 1876'daki ilk halinde de hükümet meclise karşı sorumlu olduğundan, yapılan bu değişiklikler sadece padişahın sembolik konumunu pekiştirmiştir.
  2. B
    Sürgün yetkisinin kaldırılması ve meclisi feshetme yetkisinin zorlaştırılmasıyla Osmanlı Devleti'nde saltanat makamı fiilen ve hukuken tamamen son bulmuştur.
  3. Padişahın yürütme organı üzerindeki mutlak yetkileri daraltılarak meclis denetimi artırılmış ve parlamenter sistemin işleyişi güçlendirilmiştir.Cevap
  4. D
    Bu anayasal düzenlemelerle Osmanlı Devleti'nde teokratik yönetim anlayışı tamamen terk edilerek ulusal egemenliğe dayalı cumhuriyet rejimine geçilmiştir.
  5. E
    Yapılan değişiklikler padişahın yasama üzerindeki tüm veto haklarını sonlandırarak meclisi tamamen bağımsız ve tek karar alıcı organ haline getirmiştir.

Cevap

Padişahın yürütme organı üzerindeki mutlak yetkileri daraltılarak meclis denetimi artırılmış ve parlamenter sistemin işleyişi güçlendirilmiştir.
1909 anayasa değişiklikleri; hükümetin meclise karşı sorumlu kılınması, padişahın fesih yetkisinin zorlaştırılması ve sürgün yetkisinin kaldırılması gibi düzenlemelerle yürütme organını (padişahı) yasama organının (meclisin) denetimine tabi tutmuştur. Bu durum parlamenter sistemin temel ilkelerinin güçlenmesini sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun-i Esasi'nin 1876 yılındaki ilk hali ile 1909 yılındaki değişikliklerini karşılaştırmak
1876 yılında padişaha geniş mutlak yetkiler tanınmışken, 1909'da bu yetkilerin kısıtlandığı görülmektedir.
Değişikliklerin yönetim yapısındaki etkisini doğru saptamak.
2
Hükümetin sorumluluğu ve meclisin feshi gibi maddeleri analiz etmek
Hükümetin padişah yerine meclise sorumlu tutulması, yürütmenin yasama denetimine girmesini sağlamıştır.
Demokratikleşme adımlarının ve parlamenter ilkelerin düzeyini belirlemek.
3
Padişahın mutlak egemenliğinin devam edip etmediğini değerlendirmek
Padişahın yetkileri daralmış olmakla birlikte monarşik yapı (padişahlık) devam etmiştir, cumhuriyet ilan edilmemiştir.
Doğru seçeneğe ulaşmak ve yanlış kavramsal çıkarımları elemek.

Anahtar Kavram

1909 Kanun-i Esasi Değişiklikleri ve Meşrutiyet Rejimi
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla