Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorİstanbul'un Fethi ve Sonuçları (II. Mehmed Dönemi)

İstanbul’un Fethi, hem Osmanlı devlet teşkilatlanmasında mutlak merkeziyetçiliğin yerleşmesinde bir dönüm noktası olmuş hem de Avrupa siyasi ve sosyal yapısında köklü değişimleri tetiklemiştir.

Buna göre, İstanbul'un Fethi sürecinde ve sonrasında yaşanan;

I. Devşirme kökenli devlet adamlarının yönetimdeki ağırlığının artırılarak Türk kökenli köklü ailelerin egemenlik ortaklığı iddiasının sonlandırılması,
II. Bizans surlarını yıkan büyük ateşli silah teknolojisinin Avrupalı krallar tarafından benimsenmesiyle feodalite rejiminin çözülme sürecine girmesi,
III. Ortodoks Patrikliği’nin himaye altına alınmasıyla Katolik Kilisesi ile olan ayrılığın sonlandırılarak Hristiyan birliğinin yeniden kurulmasının amaçlanması

gelişmelerinden hangileri bu dönüm noktasını ve etkilerini doğrudan doğrular niteliktedir?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız III
  3. I ve IICevap
  4. D
    II ve III
  5. E
    I, II ve III

Cevap

I ve II öncüllerinin birlikte yer aldığı seçenektir.
İstanbul'un Fethi sonrasında Fatih Sultan Mehmed, devlet içindeki nüfuzlu Türk kökenli ailelerin (başta Çandarlı ailesi) gücünü kırarak doğrudan kendisine bağlı kul/devşirme kökenli bürokratları göreve getirmiş ve mutlak merkeziyetçi yapıyı kurmuştur. Avrupa'da ise şahi toplarının gücünü gören krallar, feodal beylerin şatolarını yıkarak feodalite rejimini zayıflatmış ve merkezi krallıkları güçlendirmiştir. Bu nedenlerle kul sistemine geçişi savunan öncül ile ateşli silahların feodaliteyi zayıflatma etkisini açıklayan öncül tarihsel gerçeklerle doğrudan örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Osmanlı Devleti'nin fethin hemen ardından iç siyasette attığı merkeziyetçi adımlar incelenir.
Fatih Sultan Mehmed'in, fethin hemen ardından Türk kökenli Çandarlı ailesinin nüfuzunu kırmak amacıyla Sadrazam Çandarlı Halil Paşa'yı idam ettirdiği ve yönetimde kul (devşirme) sistemine dayalı bir bürokrasiyi hakim kıldığı saptanır. Bu durum birinci öncülü doğrular.
Padişahın mutlak otoritesini sınırlandırabilecek yerli aristokrat güç odaklarının tasfiye edilip edilmediğini doğrulamak.
2
Fethin askeri teknolojideki gelişmelerinin Avrupa üzerindeki siyasi yansımaları değerlendirilir.
İstanbul surlarının yıkılmasında kullanılan büyük şahi toplarının, surların aşılabilir olduğunu kanıtlaması üzerine Avrupalı kralların bu teknolojiyi kullanarak derebeylerin şatolarını yıktığı ve feodalitenin çözülme sürecine girdiği belirlenir. Bu durum ikinci öncülü doğrular.
Ateşli silahların feodal sistemin çözülmesindeki rolünü analiz etmek.
3
Osmanlı Devleti'nin Ortodoks Kilisesi'ne yönelik izlediği himaye siyasetinin jeopolitik amacı sorgulanır.
Fatih Sultan Mehmed'in Ortodoks Patrikliği'ni koruma altına alıp dinî serbesti tanımasının amacının, Katolik ve Ortodoks kiliseleri arasındaki tarihsel bölünmeyi muhafaza etmek ve böylece Osmanlı'ya karşı birleşebilecek bir Haçlı ittifakını engellemek olduğu saptanır. Hristiyan birliğini kurma amacı taşımadığı için üçüncü öncül elenir.
Ortodoks politikasının Hristiyan dünyasını birleştirmek değil, bölünmüşlüğü korumak üzerine kurulduğunu tespit etmek.
4
Doğru öncüller birleştirilerek nihai seçeneğe ulaşılır.
Birinci ve ikinci öncüllerin tarihsel gerçeklerle uyuştuğu, üçüncü öncülün ise çeliştiği sonucuna varılır.
Doğru seçenek kombinasyonunu belirlemek.

Anahtar Kavram

İstanbul'un Fethi'nin Osmanlı merkezi otoritesine (kul bürokrasisi) etkisi ve Avrupa siyasi dengelerine (feodalitenin çözülmesi, din diplomasisi) küresel yansımaları.
Bu soruyu puanla

Konular

İstanbul'un Fethi ve Sonuçları (II. Mehmed Dönemi)

Bu konudan daha fazla soru