Soru

Zorluk: OrtaAsya Medeniyetleri (Çin, Hint, İran, Orta Asya Kültür Bölgeleri)

İlk Çağ'da Asya coğrafyasında kurulan medeniyetler, farklı yönetim modelleri ve toplumsal yapılar geliştirmişlerdir. Örneğin;
- Çin'de hanedan üyeleri, güçlerini göksel bir kaynağa dayandıran 'Göğün Oğlu' unvanını kullanmış ve iktidarını merkezîleştirmeye çalışmıştır.
- Hindistan'da Aryanlar tarafından getirilen ve toplumsal tabakalar arası geçişi kesin olarak yasaklayan Kast sistemi uygulanmıştır.
- İran'da Persler, sınırları genişleyince ülkeyi eyaletlere (satraplık) ayırmış, başlarına merkezden valiler atamış ve bunları 'Şah Kulağı' denilen müfettişlerle denetlemişlerdir.

Bu bilgilere göre, İlk Çağ Asya medeniyetleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

  1. A
    Çin'de hükümdarların meşruiyetlerini ilahi bir kaynağa dayandırarak otoritelerini güçlendirmek istedikleri görülmüştür.
  2. B
    Perslerin idari taksimat ve denetim mekanizmaları oluşturması, merkezi otoriteyi koruma amacına yöneliktir.
  3. İran coğrafyasında federal devlet yapısının benimsenmesiyle yerel yönetimlerin bağımsız hareket etmesi sağlanmıştır.Cevap
  4. D
    Hindistan'da uygulanan toplumsal yapı, halkın kaynaşmasını ve ortak bir ulusal kimlik oluşmasını zorlaştırmıştır.
  5. E
    Asya medeniyetlerindeki siyasi ve toplumsal uygulamalar, farklı co��rafyalarda kendine özgü nitelikler taşımıştır.

Cevap

İran co��rafyasında federal devlet yapısının benimsenmesiyle yerel yönetimlerin bağımsız hareket etmesi sağlanmıştır.
İran coğrafyasında kurulan Pers İmparatorluğu'nda eyaletlerin (satraplık) yönetici valilerinin doğrudan merkezden atanması ve 'Şah Kulağı' adı verilen merkezî müfettişlerce sıkı bir şekilde denetlenmesi, yerel yönetimlerin bağımsız veya federal bir yapıda olmasını engeller. Bu idari yapılanmanın temel amacı merkezî otoriteyi en üst seviyede tutmaktır. Dolayısıyla federal bir yapı benimsendiği ve yerel yönetimlerin bağımsız hareket ettiği yargısı metindeki bilgilerle çelişmektedir ve ulaşılamazdır.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde verilen uygarlıklara ait yönetimsel ve toplumsal özellikleri analiz etmek.
Çin'de dini kaynaklı meşruiyet, Hindistan'da katı sınıfsal yapı (Kast), İran'da ise eyalet (satraplık) ve denetim sisteminin varlığı tespit edilir.
Uygarlıkların yapısal özelliklerini belirleyerek seçeneklerle kıyaslamak.
2
Perslerin uyguladığı satraplık sisteminin idari yapısını değerlendirmek.
Satraplıklara merkezden valiler atanması ve bu valilerin merkezî müfettişlerle denetlenmesi, yerel yönetimlerin bağımsız hareket ettiği federal bir yapıya değil, merkezî otoriteyi korumaya hizmet eder.
Satraplık sisteminin federalizmle çeliştiğini ortaya koyarak ulaşılamaz olan yargıyı belirlemek.

Anahtar Kavram

İlk Çağ Asya Medeniyetlerinin Yönetim Sistemleri ve Toplumsal Yapıları
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla