Soru

Zorluk: OrtaDenge Kesri (Qc) ve Tepkime Yönünün Belirlenmesi
Belirli bir sıcaklıkta,
C(k)+CO2(g)2CO(g)C(k) + CO_2(g) \rightleftharpoons 2CO(g)
tepkimesinin derişimler cinsinden denge sabiti Kc=4K_c = 4'tür. Aynı sıcaklıkta 0,1 litrelik0,1\text{ litrelik} sabit hacimli kapalı bir kaba 0,2 mol C(k)0,2\text{ mol } C(k), 0,1 mol CO2(g)0,1\text{ mol } CO_2(g) ve 0,4 mol CO(g)0,4\text{ mol } CO(g) maddeleri konuluyor.

Buna göre, sistemle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Tepkime ürünler yönüne net değişimle ilerler ve CO2CO_2 gazının mol sayısı azalır.
  2. B
    Başlangıçtaki denge kesri (QcQ_c) değeri 88'dir.
  3. Tepkime girenler yönüne net değişimle ilerler ve zamanla katı kütlesi artar.Cevap
  4. D
    Sistem dengeye ulaşırken kaptaki toplam gaz basıncı artar.
  5. E
    Tepkime dengeye ulaştığında derişimler cinsinden denge sabiti (KcK_c) değeri 44'ten büyük olur.

Cevap

Tepkimenin girenler yönüne ilerlemesi ve katı kütlesinin artması
Verilen başlangıç koşullarında sistemin denge kesri Qc=[CO]2[CO2]=421=16Q_c = \frac{[CO]^2}{[CO_2]} = \frac{4^2}{1} = 16 olarak hesaplanır. Hesaplanan denge kesri (Qc=16Q_c = 16), denge sabitinden (Kc=4K_c = 4) büyük olduğu için tepkime girenler yönüne net değişimle ilerler. Tepkimenin girenler yönüne ilerlemesi sürecinde C(k)C(k) katısı üretileceğinden kaptaki katı kütlesi zamanla artış gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Maddelerin başlangıç derişimlerini hesaplamak.
[CO2]=0,1 mol0,1 L=1 M[CO_2] = \frac{0,1\text{ mol}}{0,1\text{ L}} = 1\text{ M} ve [CO]=0,4 mol0,1 L=4 M[CO] = \frac{0,4\text{ mol}}{0,1\text{ L}} = 4\text{ M} olarak bulunur.
Denge kesri (QcQ_c) ifadesinde madde miktarları molar derişim cinsinden yazılmalıdır.
2
Denge kesrini (QcQ_c) hesaplamak.
Qc=[CO]2[CO2]=421=16Q_c = \frac{[CO]^2}{[CO_2]} = \frac{4^2}{1} = 16 bulunur.
Katı fazda bulunan karbon (C(k)C(k)) maddesi denge kesri bağıntısına dahil edilmez.
3
QcQ_c ile KcK_c değerlerini karşılaştırarak tepkime yönünü belirlemek.
Qc=16>Kc=4Q_c = 16 > K_c = 4 olduğundan tepkime girenler (sol) yönüne ilerler.
Denge kesri, denge sabitinden büyük olduğunda sistemin dengeye gelebilmesi için ürünlerin derişiminin azalması ve girenlerin derişiminin artması gerekir.
4
Tepkime yönüne bağlı olarak katı kütlesindeki değişimi belirlemek.
Tepkime sola kaydığından CO(g)CO(g) harcanır, C(k)C(k) ve CO2(g)CO_2(g) oluşur. Sonuç olarak katı kütlesi artar.
Girenler tarafında katı fazda karbon maddesi yer almaktadır ve tepkime sola kaydıkça bu katının miktarı artar.

Anahtar Kavram

Denge Kesri (Qc) ve Tepkime Yönünün Belirlenmesi
Bu soruyu puanla