Examkin

Soru

Zorluk: Zorİlk Türk Devletlerinde Toplumsal Hayat, Din, Hukuk ve Sanat

İlk Türk devletlerinde toplumsal hayatın en küçük birimi olan ailelerin (oguş) birleşmesiyle sülaleler (urug), sülalelerin birleşmesiyle boylar, boyların birleşmesiyle millet (budun) ve nihayetinde devlet (il) meydana gelmiştir. Bu teşkilatlanma yapısı içinde töre hükümleri, boylar arasındaki ilişkileri ve bireylerin devlete karşı sorumluluklarını düzenleyen en temel dinamik olmuştur. Devlet meclisi olan kurultay (toy) ise hem siyasi kararların alındığı hem de halkın katılımıyla düzenlenen şölenler aracılığıyla toplumsal bağların güçlendirildiği bir platform işlevi görmüştür.

Buna göre, ilk Türk devletlerindeki toplumsal, hukuki ve siyasi yapıya dair aşağıdakilerden hangisi savunulabilir?

  1. A
    Y��netme yetkisinin hanedan üyelerine tanrısal bir lütuf olarak verildiği kut inancı sayesinde boylar arasındaki taht mücadelelerinin tamamen engellendiği
  2. B
    Boylar federasyonu şeklindeki teşkilatlanmanın, ülkenin bölünmesini engelleyerek merkezi otoritesi son derece güçlü, sarsılmaz bir mutlak monarşi yapısı ortaya çıkardığı
  3. Toplumsal yapının çekirdekten devlete doğru aşamalı bir hiyerarşiye dayanmasına karşın, töre ve kurultay gibi kurumların boylar üstü bir bütünleşme ve ortak aidiyet zemini sağladığıCevap
  4. D
    Uygurların yerleşik yaşama geçmesi ve din değiştirmesiyle birlikte, göçebe döneme ait töre kurallarının ve toplumsal dayanışma geleneklerinin tamamen terk edildiği
  5. E
    Sosyal ve hukuki ilişkilerin düzenlenmesinde, çağdaş anayasalarda yer alan yazılı normatif kuralların ve kurumsallaşmış ceza infaz yöntemlerinin esas alındığı

Cevap

Toplumsal yapının çekirdekten devlete doğru aşamalı bir hiyerarşiye dayanmasına karşın, töre ve kurultay gibi kurumların boylar üstü bir bütünleşme ve ortak aidiyet zemini sağladığı
Doğru yanıt, ilk Türk devletlerinde toplumsal birimlerin küçükten büyüğe doğru aşamalı bir biçimde yükselmesine rağmen, töre kurallarının bağlayıcılığı ve kurultayda düzenlenen ortak şölenlerin (toy) boylar arasında yatay bir dayanışma, birlik ve ortak kimlik duygusu inşa ettiğini vurgulamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplumsal yapıyı oluşturan birimlerin analizi
Oguş (aile), urug (sülale), boy, budun (millet) ve il (devlet) sıralamasının küçükten büyüğe hiyerarşik bir yapı oluşturduğu belirlenir.
Toplumun nasıl örgütlendiğini anlamak için temel sosyal basamakların tespit edilmesi gerekir.
2
Töre ve kurultayın işlevlerinin değerlendirilmesi
Törenin boylar arası ilişkileri ve sorumlulukları düzenlediği, kurultayın ise siyasi kararların yanında şölenlerle toplumsal bağları güçlendirdiği anlaşılır.
Söz konusu kurumların toplumsal entegrasyonu sağlayan birleştirici rollerini ortaya koymak amaçlanır.
3
Doğru seçeneğe ulaşılması ve yanlış seçeneklerin elenmesi
Hiyerarşik yapıya rağmen töre ve kurultayın boylar üstü bütünleşme sağladığı sonucuna ulaşılır; kut, federalizm, Uygurlar ve hukuk sistemine dair hatalı genellemeler içeren diğer seçenekler elenir.
Tarihsel gerçeklerle çelişen veya anakronizm barındıran yargıların elenerek doğru çıkarımın yapılması sağlanır.

Anahtar Kavram

İlk Türk devletlerinde toplumsal yapıyı oluşturan unsurlar ile töre ve kurultayın birleştirici rolü
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

İlk Türk Devletlerinde Toplumsal Hayat, Din, Hukuk ve Sanat

Bu konudan daha fazla soru