Examkin

Translasyon (Okuma) Mekanizması ve Ribozom

24 soru

Tüm türler24Çoktan seçmeli12Eşleştirme6Sıralama6
Soru 21Soru →

Ökaryotik bir hücrede gerçekleşen translasyon (protein sentezi) mekanizmasına ait bazı temel olaylar ve bu olayların gerçekleşme prensipleri aşağıda verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki translasyon basamaklarını sağ sütundaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Amino asitler arasında peptit bağlarının kurulması
Translasyonun başlatılması
Polipeptit sentezinin sonlandırılması
Kullanılan tRNA'nın ribozomdan ayrılması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Peptit bağları rRNA katalizörlüğünde kurulur; başlama için mRNA, küçük alt birim ve tRNA birleşir; sonlanma salınım faktörü proteini ile olur; tRNA çıkışı E bölgesinden gerçekleşir.
Translasyon sürecinde peptit bağlarının oluşumu ribozomal RNA (rRNA) tarafından katalizlenir. Başlama aşamasında küçük alt birim mRNA ile etkileşime girerken, sonlanma aşamasında durdurucu kodonlar tRNA yerine bir protein olan salınım faktörü tarafından tanınır. Yüksüzleşen tRNA'lar ise ribozomun E (Exit) bölgesinden ayrılır.

Adım Adım Çözüm

1
Peptit bağı oluşum mekanizmasının belirlenmesi
Peptit bağı oluşumu büyük alt birimdeki rRNA tarafından katalizlenir (Ribozim aktivitesi).
Protein sentezinde peptit bağı kurma görevi protein yapılı bir enzime değil, doğrudan rRNA'ya aittir.
2
Başlama kompleksinin bileşenlerinin analizi
Küçük alt birim mRNA'ya bağlanır ve başlangıç tRNA'sı gelir.
Translasyonun başlaması için büyük alt birim gelmeden önce bu üçlü yapının kurulması zorunludur.
3
Sonlanma kodonlarının işleyişinin incelenmesi
Durdurucu kodonlara salınım faktörü proteini bağlanır.
Hücrede durdurucu kodonlara karşılık gelen bir antikodon (ve dolayısıyla tRNA) bulunmaz.
4
tRNA'nın ribozom üzerindeki hareketinin takibi
Yüksüz tRNA'nın E bölgesinden ayrılması.
P bölgesinde amino asidini bırakan tRNA, ribozom kaydıktan sonra E bölgesine geçer ve buradan sitoplazmaya döner.

Anahtar Kavram

Translasyon Mekanizması ve Ribozom Bölgeleri
Soru 22Soru →

Ökaryotik bir hücrede gerçekleşen translasyon (okuma) süreci; mRNA, tRNA molekülleri ve ribozom organelinin koordineli çalışmasıyla yürütülür. Polipeptit sentezinin başlangıcından bitişine kadar geçen süreçte ribozomun işleyişiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: mRNA üzerindeki durdurucu kodonlar (UAA, UAG veya UGA) ribozomun A bölgesine ulaştığında, bu kodonları tanıyan özel bir tRNA molekülü bölgeye bağlanarak sentezi durdurur.

Cevap

Durdurucu kodonlara uygun antikodon taşıyan bir tRNA molekülü bulunmaz; bunun yerine salınım faktörü proteini bağlanır.
Translasyonun sonlanma aşamasında, durdurucu kodonlar (UAA, UAG, UGA) ribozomun A bölgesine geldiğinde, bu kodonlara bağlanacak herhangi bir tRNA bulunmaz. Bunun yerine, bu kodonları tanıyan ve yapısı tRNA'ya benzeyen 'salınım faktörü' (release factor) denilen özel bir protein A bölgesine bağlanır. Bu protein, polipeptit zinciri ile tRNA arasındaki bağı hidroliz ederek proteinin serbest kalmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Ribozomun translasyon bölgelerinin (A, P, E) işlevlerini analiz etme.
Başlatıcı tRNA hariç tüm tRNA'lar A bölgesinden giriş yapar, P bölgesinde polipeptit zinciri uzar, E bölgesinden boş tRNA'lar çıkar.
Translasyonun mekanik akışını anlamak için bölgelerin sırasını bilmek gerekir.
2
Uzama ve translokasyon yönünü belirleme.
Ribozom mRNA'yı 5' -> 3' yönünde okur ve GTP harcayarak her seferinde bir kodon (3 nükleotit) kayar.
Sentezin yönü ve enerji gereksinimi mekanizmanın temelidir.
3
Sonlanma evresindeki moleküler etkileşimi inceleme.
UAA, UAG ve UGA kodonları için herhangi bir tRNA ve antikodon eşleşmesi gerçekleşmez. Bu boşluğa salınım faktörü (release factor) adı verilen protein yerleşir.
Genetik kodun durdurucu sinyallerinin nasıl fiziksel bir duruşa dönüştüğünü saptamak.

Anahtar Kavram

Translasyonun Sonlanma Mekanizması ve Salınım Faktörü
Soru 23Soru →

Ökaryotik bir hücrede gerçekleşen translasyon (okuma) sürecine ait bazı basamaklar aşağıda verilmiştir. Bu olayların gerçekleşme sırasını mantıksal ve kronolojik olarak düzenleyiniz.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru sıralama: mRNA'nın bağlanması, başlangıç tRNA'sının AUG kodonu ile eşleşmesi, büyük alt birimin katılımı, peptit bağlarının kurulması ve translokasyon olayı şeklindedir.
Translasyon süreci, mRNA'nın ribozomun küçük alt birimi tarafından tanınmasıyla başlar (başlama). Ardından ilk tRNA (Met-tRNA) hidrojen bağlarıyla başlangıç kodonuna bağlanır. Bu iki olay gerçekleştikten sonra büyük alt birim komplekse dahil olur ve işlevsel ribozom oluşur. Uzama evresinde ise tRNA'lar sırayla A bölgesine gelir, peptit bağları kurulur ve ribozom her seferinde bir kodon kayarak (translokasyon) süreci devam ettirir.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç aşamasının ilk adımını belirlemek.
mRNA'nın küçük alt birime bağlanması.
Translasyon, mRNA'nın küçük alt birim tarafından tanınmasıyla başlar.
2
Başlangıç tRNA'sının yerleşimini belirlemek.
Metiyonin taşıyan tRNA'nın başlangıç kodonuna (AUG) bağlanması.
Eukaryotlarda mRNA bağlandıktan sonra tRNA uygun kodonu bulur.
3
Ribozomun tam formuna geçişini belirlemek.
Büyük alt birimin eklenmesi.
Küçük alt birim, mRNA ve tRNA bir araya geldikten sonra büyük alt birim gelerek kompleksi tamamlar.
4
Uzama evresinin ilk kimyasal adımını belirlemek.
Peptit bağı sentezi.
İkinci tRNA A bölgesine geldiğinde, amino asitler arasında peptit bağı kurulur.
5
Ribozomun hareketini belirlemek.
Translokasyon (kayma).
Bağ kurulduktan sonra ribozom bir sonraki kodona geçer.

Anahtar Kavram

Translasyonun Başlama ve Uzama Mekanizması
Soru 24Soru →

Ökaryotik bir hücrede gerçekleşen translasyon (okuma) süreci ve ribozomun bu süreçteki işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ribozom mRNA üzerinde 5′→3′5' \rightarrow 3' yönünde ilerlerken, tRNA'ların antikodonları ile mRNA kodonları arasında baz eşleşmesi kuralına göre geçici hidrojen bağları kurulur.

Cevap

Ribozomun mRNA üzerinde 5′→3′5' \rightarrow 3' yönünde hareket etmesi ve kodon-antikodon etkileşiminin hidrojen bağlarıyla sağlanması doğru bir açıklamadır.
Translasyon sürecinde ribozomun mRNA üzerindeki okuma yönü 5′→3′5' \rightarrow 3' şeklindedir. Bu süreçte tRNA'lar, taşıdıkları amino asitleri mRNA'daki şifreye uygun olarak getirdiklerinde, antikodon ve kodon bölgeleri arasında geçici ve zayıf hidrojen bağları kurularak amino asitlerin doğru sırayla dizilmesi garanti altına alınır.

Adım Adım Çözüm

1
Ribozomun hareket yönünün belirlenmesi
Ribozom mRNA'yı her zaman 5′5' ucundan başlayarak 3′3' ucuna doğru okur.
Genetik bilginin polipeptit zincirine doğru aktarılması için ribozomun yönsel bir okuma yapması gerekir.
2
tRNA ve mRNA etkileşiminin analiz edilmesi
tRNA antikodonları ile mRNA kodonları arasında komplementer (tamamlayıcı) baz eşleşmesi gerçekleşir.
Doğru amino asidin polipeptit zincirine eklenmesi için antikodon-kodon arasındaki zayıf hidrojen bağları kritik rol oynar.
3
Diğer metabolik olaylarla ilişkinin değerlendirilmesi
Protein sentezi hücrenin canlılık faaliyetlerinin devamı için her an gereklidir ve replikasyondan bağımsızdır.
Replikasyon sadece hücre bölünmesi öncesinde gerçekleşirken, protein sentezi metabolik ihtiyaçlara göre sürekli devam eder.

Anahtar Kavram

Translasyon, genetik şifrenin ribozom organelinde okunarak amino asit dizisine dönüştürülmesi sürecidir.
ÖncekiSayfa 2 / 2
Translasyon (Okuma) Mekanizması ve Ribozom Alıştırma Soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) — Sayfa 2 | Examkin