Examkin

Duyu Organları

23 soru

Tüm türler23Çoktan seçmeli12Eşleştirme5Sıralama6
Soru 21Soru →

İnsan kulağında ses dalgalarının algılanması ve merkezi sinir sistemine iletilmesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Farklı frekanstaki (tiz veya pes) seslerin ayırt edilmesi, ses dalgalarının kohleadaki (salyangoz) baziler zarın farklı bölgelerinde titreşim oluşturmasıyla sağlanır.

Cevap

Farklı frekanstaki seslerin ayırt edilmesi, baziler zarın farklı bölgelerinin titreşmesiyle gerçekleşir.
Sesin frekansı (perdesi), kohleada bulunan baziler zarın hangi bölgesinin titreşeceğini belirler. Zarın farklı bölgeleri farklı frekanslara duyarlı olduğu için beyin, hangi bölgeden sinyal geldiğine bakarak sesin tiz veya pes olduğuna karar verir. Bu mekanizma ses perdesinin ayırt edilmesini sağlayan temel fizyolojik süreçtir.

Adım Adım Çözüm

1
Ses iletim yolunun analiz edilmesi
Ses dalgaları sırasıyla; kulak zarı -> kemikçikler -> oval pencere -> perilenf -> endolenf yolunu izler.
Anatominin doğru bilinmesi, hatalı seçeneklerin elenmesini sağlar.
2
Sesin frekansı (perdesi) ve şiddeti (gürlüğü) arasındaki farkın değerlendirilmesi
Frekans baziler zar üzerindeki 'konumu', şiddet ise impuls 'sayısını' belirler.
YKS müfredatında sesin niteliğinin nasıl ayırt edildiği temel bir kazanımıdır.
3
Nörofizyolojik prensiplerin uygulanması
İmpuls hızı sabittir, talamus koku dışındaki tüm duyular için bir dağıtım merkezidir.
Sinir sistemi ve duyu organları arasındaki entegrasyonu test eder.

Anahtar Kavram

İşitme Fizyolojisi ve Yer Teorisi

Daha Fazla Pratik

İşitme kaybı tiplerini (iletim tipi ve sinirsel tip) araştırarak bu yapıların hasarlarının sonuçlarını karşılaştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 22Soru →

Sağlıklı bir insanda, göze gelen ışık uyarısının retinada algılanıp uç beyinde görüntü olarak yorumlanması sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru sıralama: Işığın rodopsini aktifleştirmesi (1), fotoreseptörün hiperpolarizasyonu (2), bipolar ve ganglion hücrelerinin uyarılması (3), optik sinirlerin talamusta sinaps yapması (4) ve talamustan çıkan nöronların impulsları görme korteksine iletmesi (5) şeklindedir.
Doğru sıralama, ışığın rodopsini aktifleştirmesiyle başlar. Bunu sırasıyla sodyum kanallarının kapanıp fotoreseptörün hiperpolarize olması, bipolar hücrelerin uyarılması ve ganglion hücrelerinde aksiyon potansiyelinin oluşması takip eder. Sonrasında impulslar optik kiyazma ve talamus (lateral genikulat çekirdek) yoluyla uç beyindeki görme korteksine iletilerek algılanır.

Adım Adım Çözüm

1
Görme sürecini başlatan ilk fotokimyasal tepkimeyi belirleme
Işığın fotoreseptörlerdeki rodopsin pigmentini retinal ve opsine ayrıştırması gerçekleşir.
Işık uyarısının elektriksel sinyale dönüşebilmesi için öncelikle reseptördeki pigmentin fotonları soğurarak aktifleşmesi gerekir.
2
Fotoreseptör hücresindeki membran potansiyeli değişimini analiz etme
Hücre zarındaki sodyum kanalları kapanarak fotoreseptör hücresi hiperpolarize olur ve nörotransmitter salınımı azalır.
Diğer birçok duyu reseptörünün aksine, fotoreseptörler ışık uyarısı aldıklarında depolarize değil hiperpolarize olurlar.
3
Retinadaki diğer nöron tabakalarındaki sinyal iletim sırasını bulma
Bipolar hücrelerin üzerindeki inhibitör baskı kalkar, depolarize olurlar ve ganglion hücrelerinde aksiyon potansiyeli başlar.
Fotoreseptörün nörotransmitter salınımını azaltması, bipolar hücreleri uyarır; bu da sinyalin ganglion hücrelerine aktarılmasını sağlar.
4
İmpulsların merkezi sinir sistemindeki ara istasyona ulaşma sırasını saptama
Optik sinirler aracılığıyla taşınan impulslar optik kiyazmadan geçip talamusun lateral genikulat çekirdeğindeki nöronlarla sinaps yapar.
Koku duyusu hariç tüm duyusal bilgiler uç beyne ulaşmadan önce talamusta sınıflandırılır ve talamus üzerinden kortekse yönlendirilir.
5
İmpulsun kortekse ulaşması ve algılamanın gerçekleşmesi aşamasını belirleme
Talamustan çıkan nöronlar impulsları uç beyindeki görme korteksine (oksipital lob) ulaştırır ve görüntü algılanır.
Bilinçli algılamanın, değerlendirmenin ve bütünleştirmenin gerçekleştiği nihai merkez uç beyin kabuğudur.

Anahtar Kavram

Retinada ışık uyarısıyla gerçekleşen fototransdüksiyon (hiperpolarizasyon mekanizması) ve görsel impulsların talamus üzerinden primer görme korteksine iletim yolu.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 23Soru →

İnsan duyu fizyolojisinde, dış çevreden gelen uyarıların reseptörler tarafından algılanması ve merkezi sinir sistemine iletilmesi süreçlerinde farklı mekanizmalar işlev gösterir. Bu süreçleri araştıran bir bilim insanı aşağıdaki üç farklı durumu incelemektedir:

I. Derideki bir mekanoreseptöre (Pacini cisimciği) uygulanan basınç miktarı kademeli olarak artırılıyor.
II. Göze ulaşan ışığın şiddeti kademeli olarak artırılıyor.
III. Burun boşluğundaki kemoreseptörleri uyaran koku taneciğinin konsantrasyonu kademeli olarak artırılıyor.

Bu incelemeler doğrultusunda gerçekleşen fizyolojik olaylarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Her üç durumda da uyaranın şiddetinin ya da konsantrasyonunun artması, reseptörlerde oluşan lokal potansiyelin genliğini artırarak duyu sinirlerinde oluşan aksiyon potansiyeli frekansının artmasına neden olur.

Cevap

Her üç durumda da uyaranın şiddetinin ya da konsantrasyonunun artması, reseptörlerde oluşan lokal potansiyelin genliğini artırarak duyu sinirlerinde oluşan aksiyon potansiyeli frekansının artmasına neden olur.
Uyaranın şiddetinin ya da konsantrasyonunun artması, reseptörlerde oluşan lokal potansiyelin genliğini artırarak duyu sinirlerinde oluşan aksiyon potansiyeli frekansının artmasına neden olur ifadesi doğrudur. Duyu reseptörlerinde oluşan reseptör potansiyeli uyaran şiddetiyle doğru orantılı olarak değişen lokal bir potansiyeldir. Bu lokal potansiyelin büyümesi, bağlı olduğu duyu nöronunda daha sık (yüksek frekansta) aksiyon potansiyeli oluşturulmasını tetikler.

Adım Adım Çözüm

1
Uyaran şiddeti ile reseptör potansiyeli arasındaki ilişkinin belirlenmesi.
Duyu organlarındaki reseptörlerin uyarılmasıyla oluşan reseptör (lokal) potansiyelleri kademelidir. Uyaran şiddeti veya konsantrasyonu arttıkça bu lokal potansiyelin genliği (büyüklüğü) artar.
Reseptör potansiyelleri 'ya hep ya hiç' kuralına uymadığından, uyaranın gücüyle orantılı olarak büyür.
2
Reseptör potansiyelinin aksiyon potansiyeline etkisinin incelenmesi.
Reseptör potansiyelinin genliğindeki artış, duyu sinirlerinde tetiklenen aksiyon potansiyeli frekansının (saniyedeki impuls sayısının) artmasına yol açar.
Sinir sisteminde uyaranın şiddeti, impulsun frekansı (sayısı) ile kodlanır.
3
İmpuls hızı ve aksiyon potansiyeli genliği üzerindeki etkilerin değerlendirilmesi.
Sinir teli boyunca iletilen tek bir aksiyon potansiyelinin genliği ve impulsun iletim hızı sabit kalır.
İmpuls iletim hızı ve aksiyon potansiyelinin genliği uyaranın şiddetine değil; nöronun akson çapı ve miyelin kılıf varlığı gibi yapısal özelliklerine bağlıdır.

Anahtar Kavram

Duyu reseptörlerinde uyaran şiddetinin impuls frekansı ve iletim hızı üzerindeki etkileri
ÖncekiSayfa 2 / 2
Duyu Organları Alıştırma Soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) — Sayfa 2 | Examkin