Examkin

Hz. Muhammed ve Örnekliği

66 soru

Tüm türler66Çoktan seçmeli40Eşleştirme26
Soru 61Soru →

Hz. Muhammed'in hayatındaki karar alma ve uygulama süreçleri incelendiğinde, vahiy dışındaki tüm konularda ortak aklı çalıştırdığı ve alınan kararları büyük bir sarsılmazlıkla hayata geçirdiği görülür. Bu durum İslam'ın yönetim ve ahlak anlayışının temelini oluşturur.

Buna göre, aşağıda verilen ilke ve tarihi örnekler (solda) ile bu durumların temsil ettiği temel kavram ve prensipleri (sağda) doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kur'an-ı Kerim'de yer alan ve karar alma aşamasının ardından gelen 'artık Allah’a dayanıp güven' ifadesi
Kur'an-ı Kerim'de toplumsal ve idari işlerde ortak aklın işletilmesini emreden danışma buyruğu
Hendek Savaşı'nda Selmân-ı Fârisî'nin Medine çevresine hendek kazılması yönündeki tavsiyesinin kabul edilmesi
Bedir Savaşı'nda Hubâb b. Münzir'in mevzilenecek yer konusundaki önerisinin Hz. Peygamber taraf��ndan kabul edilmesi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Allah'a güvenme ifadesi tevekkülle; danışma buyruğu istişareyle; Selmân-ı Fârisî'nin tavsiyesi evrensel bilgiye açıklıkla; Hubâb b. Münzir'in önerisi ise uzmanlığa saygıyla eşleşmektedir.
Soldaki tarihi ve Kur'ani referanslar sağdaki kavramsal tanımlarla birebir uyuşmaktadır. Karardan sonra Allah'a dayanıp güvenmek tevekkülü; danışma buyruğu doğrudan istişareyi; yabancı bir kültürden gelen askeri taktiğin uygulanması evrensel bilgiye açıklığı; sahabenin tecrübesine dayalı askeri önerinin kabulü ise uzmanlığa saygıyı ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Soldaki kavramsal ve tarihi açıklamaları analiz ederek bunların temel İslami ve ahlaki karşılıklarını belirleyiniz.
Allah'a dayanıp güvenmenin tevekkül, danışmanın istişare, yabancı bir kültürden gelen hendek önerisinin evrensellik, askeri tecrübeye dayalı önerinin ise uzmanlık olduğu belirlenir.
Eşleştirmenin doğru yapılabilmesi için soldaki ifadelerin hangi ilkeyi veya kavramı temsil ettiğini netleştirmek gerekir.
2
Belirlenen karşılıkları sağdaki tanımlarla eşleştirerek doğruluğunu kontrol ediniz.
Sol 1 ile Sağ 1 (Tevekkül), Sol 2 ile Sağ 2 (İstişare), Sol 3 ile Sağ 3 (Evrensel Bilgiye Açıklık), Sol 4 ile Sağ 4 (Uzmanlığa Saygı) olarak eşleşir.
Eşleştirmelerin mantıksal tutarlılığını ve kavramsal doğruluğunu kesinleştirmek gerekir.

Anahtar Kavram

Hz. Muhammed'in istişareye verdiği önem, kararlarında ortak aklı ve uzmanlığı merkeze alması, karar sonrasında ise tevekkül ve kararlılıkla hareket etmesidir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 62Soru →

Bedir Savaşı öncesinde Hz. Muhammed, İslam ordusunu düşmana en yakın su kuyusunun yanına konuşlandırmıştı. Bunu gören sahabeden Hubab b. Münzir, Hz. Muhammed’e yaklaşarak: "Ey Allah’ın Resulü! Burayı ordugah olarak seçmeniz Allah’ın size bir vahyi midir yoksa bu bir savaş taktiği ve kişisel bir görüş müdür?" diye sordu. Hz. Muhammed, bunun vahiy olmad��ğını, şahsi bir görüş olduğunu belirtti. Bunun üzerine Hubab, su kuyularının kontrolünü ele geçirecek başka bir konumun stratejik olarak daha uygun olacağını gerekçeleriyle açıkladı. Hz. Muhammed, bu öneriyi son derece mantıklı bularak ordugahın yerini Hubab’ın teklif ettiği şekilde değiştirdi.

Bu tarihi olay, Hz. Muhammed’in yönetim anlayışı ve toplumsal ilişkileri açıs��ndan değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisine doğrudan bir kanıt oluşturur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vahyin doğrudan müdahale etmediği beşerî ve askeri konularda ortak akla ve uzman görüşüne başvurduğuna

Cevap

Vahyin doğrudan müdahale etmediği beşerî ve askeri konularda ortak akla ve uzman görüşüne başvurduğuna
Hz. Muhammed'in ordugah yerini belirlerken bunun vahiy olmadığını belirtmesi ve sahabenin mantıklı stratejik teklifini kabul ederek uygulaması, vahyin doğrudan belirlemediği alanlarda ortak akla (istişareye) ve uzman görüşlerine değer verdiğini doğrudan gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Hubab b. Münzir'in sorusu ile Hz. Muhammed'in cevabı arasındaki ilişkiyi analiz etmek.
Hz. Muhammed'in karar alırken vahiy ile şahsi görüşü (ictihad/strateji) birbirinden ayırdığı tespit edilir.
Soruda yer alan 'vahiy midir yoksa savaş taktiği mi?' ifadesi bu ayrımı anlamak için temel çıkış noktasıdır.
2
Hz. Muhammed'in Hubab'ın önerisini kabul edip uygulamaya koymasını değerlendirmek.
Hz. Muhammed'in kendi fikrini değiştirebildiğini ve konunun uzmanı olan kişinin görüşüne (istişareye) değer verdiğini görmek.
Peygamberin kendi görüşünü bırakıp ordugahın yerini değiştirmesi, istişareye verdiği önemi ve ortak aklı benimsediğini kanıtlar.

Anahtar Kavram

Hz. Muhammed'in karar alma süreçlerinde istişareyi (ortak aklı) işletmesi ve vahiy dışı konularda uzman görüşüne değer vermesi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 63Soru →

Hz. Muhammed'in hayatındaki bazı tarihi olaylar ve bu olayların istişare ve kararlılık ilkeleriyle olan ilişkileri aşağıda verilmiştir. Sol sütunda yer alan tarihi olayları, sağ sütunda ifade edilen ilke ve açıklamalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Uhud Savaşı öncesinde savunma yerine meydan savaşı kararının alınması ve Hz. Muhammed'in zırhını giyerek savaşa çıkması.
Hendek Savaşı öncesinde Medine savunması için Selman-ı Farisî'nin şehir çevresine hendek kazılması yönündeki tavsiyesinin benimsenmesi.
Hudeybiye Antlaşması maddelerine tepki olarak Müslümanların kurban kesmede duraksaması üzerine Hz. Muhammed'in eşi Ümmü Seleme'nin tavsiyesiyle kurban keserek öncül��k etmesi.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru eşleştirme şu şekildedir: Uhud Savaşı öncesindeki karar alma süreci, alınan ortak kararın arkasında durma ve kararlılık ilkesiyle; Hendek Savaşı'nda Selman-ı Farisî'nin tavsiyesinin benimsenmesi, yabancı kültürlerden gelen teknik önerilerin kabulüyle; Hudeybiye Antlaşması sonrası yaşanan tereddütte Ümmü Seleme'nin tavsiyesine uyulması ise istişarede cinsiyet ayrımı gözetilmeksizin aile bireylerinin görüşüne de başvurulması ilkesiyle eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede; Uhud Savaşı'nda çoğunluğun kararına uyulduktan sonra Hz. Muhammed'in zırhını giymesi kararlılık ve alınan kararın arkasında durma ilkesini; Hendek Savaşı'nda Selman-ı Farisî'nin tavsiyesiyle hendek kazılması farklı tecrübe ve uzmanlıklardan yararlanma ilkesini; Hudeybiye Antlaşması'nda Ümmü Seleme'nin tavsiyesine uyulması ise istişarede cinsiyet ayrımı gözetilmeksizin ehil görüşlerin değerini temsil etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Uhud Savaşı öncesindeki karar alma ve zırh giyme sürecini analiz etmek.
Hz. Muhammed'in kendi görüşü savunma savaşı olmasına rağmen çoğunluğun kararına uyması ve ardından kararından dönmeyerek zırhını giymesi, alınan ortak kararın arkasında durma ve kararlılık ilkesini temsil ettiğini gösterir.
İstişare sonucuna bağlılık ve kararlılık arasındaki ilişkiyi tespit etmek.
2
Hendek Savaşı öncesinde Selman-ı Farisî'nin getirdiği hendek önerisini değerlendirmek.
Araplarca bilinmeyen yabancı bir askeri taktiğin istişareyle kabul görmesi, farklı tecrübelerden faydalanma ve teknik önerilerin kabulü ilkesini temsil ettiğini gösterir.
İstişarede uzmanlık ve bilgi paylaşımının önemini anlamak.
3
Hudeybiye Antlaşması sonrasında Ümmü Seleme ile yapılan görüşmeyi analiz etmek.
Hz. Muhammed'in bir kadın ve eş olarak Ümmü Seleme'nin tavsiyesini dinleyip uygulaması, istişarede cinsiyet veya aile yakınlığı ayrımı yapılmaksızın ehil görüşe değer verilmesini temsil ettiğini gösterir.
İstişarenin kapsamı ve sınırlarının evrenselliğini belirlemek.

Anahtar Kavram

Hz. Muhammed'in İstişareye Verdiği Önem ve Kararlılığı
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 64Soru →

Ehl-i Beyt sevgisi ve örnekliği, Müslümanlar için Hz. Peygamber’in sünnetine ve hatırasına bağlılığın en önemli göstergelerinden biridir. İslam kültüründe Ehl-i Beyt'in konumu ve önemi, çeşitli kavramlar, ayetler ve tarihi hadiselerle şekillenmiştir.

Buna göre, sol sütunda verilen kavram ve tarihi olayları sağ sütundaki en doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Âl-i Abâ / Ehl-i Kisâ
Tathîr Ayeti
Meveddet Ayeti
Mübâhele Olayı

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Âl-i Abâ / Ehl-i Kisâ kavramı Hz. Peygamber’in abası altında dua ettiği aile bireylerini belirten açıklamayla; Tathîr Ayeti Ahzâb suresi 33. ayetteki arınma mesajıyla; Meveddet Ayeti Şûrâ suresi 23. ayetteki sevgi vurgusuyla; Mübâhele Olayı ise Necran Hristiyanları ile karşılıklı lanetleşmeye gidilmesi hadisesiyle eşleşir.
Tüm eşleştirmeler kavramların, ayetlerin ve tarihi olayların din kültürü ve tefsir kaynaklarındaki doğrudan karşılıklarına dayanmaktadır. Âl-i Abâ abayla örtünenleri, Tathîr arınmayı, Meveddet sevgiyi, Mübâhele ise Necran heyetiyle yapılan lanetleşmeyi tam olarak karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Âl-i Abâ / Ehl-i Kisâ kavramının neyi ifade ettiğini belirlemek.
Bu kavramın Hz. Peygamber'in örtüsü altında topladığı aile fertlerini işaret ettiği tespit edilir ve bu açıklamayla eşleştirilir.
Kavramsal anlamı doğrudan hadis literatüründeki olayla ilişkilendirmek gerekir.
2
Tathîr Ayeti'nin hangi surede yer aldığını ve temel mesajını incelemek.
Tathîr'in arınma anlamına geldiği ve Ahzâb suresi 33. ayette Ehl-i Beyt'in temizlenmesini konu edindiği belirlenir.
Ayetin adının kökeni ile içeriğindeki mesajı eşleştirmek gerekir.
3
Meveddet Ayeti'nin hangi suredeki mesajı içerdiğini saptamak.
Meveddet'in sevgi anlamına geldiği, Şûrâ suresi 23. ayette yakınlara sevgi vurgusu yapıldığı tespit edilir.
Ayetin adının ve numarasının ilgili kelimeyle uyumunu doğrulamak gerekir.
4
Mübâhele Olayı'nın tarihsel arka planını analiz etmek.
Hz. Peygamber'in Necran Hristiyanları ile karşılıklı lanetleşmek üzere Ehl-i Beyt'ini yanına aldığı olay olduğu belirlenir.
Olayın taraflarını ve gerçekleşme biçimini eşleştirmek gerekir.

Anahtar Kavram

Ehl-i Beyt ile ilgili temel ayet, kavram ve tarihi olayların ayırt edilmesi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 65Soru →

Hz. Muhammed'in peygamberlik öncesi ve sonrasındaki hayatından alınan aşağ��daki olay ve durumları, temsil ettikleri ahlaki kavramlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Mekkelilerin boykot ve baskı dönemlerinde bile Hz. Muhammed'e kıymetli eşyalarını bırakmaya devam etmeleri ve onun da hicret ederken bu eşyaları sahiplerine ulaştırmak üzere organize olması
Kureyş'in ileri gelenlerinden Mahzumoğulları kabilesine mensup bir kadının işlediği suçun cezasız kalması yönündeki nüfuzlu aracıları reddederek kanun önünde eşitliği vurgulaması
Henüz peygamberlik iddiası dahi yokken Mekke'de yaşanan hak ihlallerine karşı kurulan ve haksızlığa uğrayan yabancı tüccarların haklarını arayan bir cemiyette aktif sorumluluk alması
Peygamberlik tebliğinin başlangıcında Safa Tepesi'nde Mekkelilere hitap ederken 'Şu vadinin arkasında size saldırmak üzere olan bir ordu var desem bana inanır mısınız?' sorusuna topluluğun oybirliğiyle olumlu yanıt vermesi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Mekkelilerin emanetleri hicret esnasında teslim etmesi güvenilirlik (emanet) kavramıyla; Mahzumoğulları'ndan bir kadının cezalandırılmasındaki tavizsizlik adalet kavramıyla; Hilfü'l-Fudûl cemiyetindeki rolü sosyal adalet ve hakkaniyetle; Safa Tepesi'ndeki hitabına verilen toplu onay ise doğruluk (sıdk) kavramıyla eşleşir.
Doğru eşleştirmede; emanetlerin teslimi 'Emanet' (güvenilirlik) ile, ceza uygulamasındaki tavizsizlik 'Adalet' ile, haksızlığa uğrayanların korunması 'Sosyal Adalet ve Hakkaniyet' ile, yalan söylemediğine dair toplu şahitlik ise 'Sıdk' (doğruluk) kavramı ile eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Hicret gecesi emanetlerin iade edilmesi olayını incelemek.
Müşriklerin bile ona güvenip eşya bırakması ve onun da bunları koruması 'Emanet' ile eşleşir.
Emanet kavramı, kendisine bırakılan şeyleri koruma ve güven verme anlamına gelir.
2
Mahzumoğulları'ndan hırsızlık yapan kadının durumunu değerlendirmek.
Akrabalık veya statüye bakılmaksızın cezanın uygulanması 'Adalet' ile eşleşir.
Adalet, yasa önünde herkesin eşit muamele görmesini gerektirir.
3
Genç yaşta katıldığı Hilfü'l-Fudûl cemiyetindeki faaliyetleri analiz etmek.
Mazlumların haklarını sivil bir yapı çatısı altında savunmak 'Sosyal Adalet ve Hakkaniyet' ile eşleşir.
Toplumsal eşitsizlikleri gidermek ve hak aramak sosyal adaletin temelidir.
4
Safa Tepesi'ndeki toplu şahitlik olayını çözümlemek.
Mekkelilerin onun hiç yalan söylemediğini tasdik etmesi 'Sıdk' ile eşleşir.
Sıdk, doğruluk ve dürüstlük anlamına gelip kişinin beyanlarının gerçeğe uygunluğunu ifade eder.

Anahtar Kavram

Hz. Muhammed'in ahlaki vasıfları olan sıdk, emanet ve adaletin tarihi olaylar üzerinden analizi.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 66Soru →

Hz. Muhammed’in peygamberlik göreviyle ilgili birtakım sorumlulukları ve işlevleri bulunmaktadır. Bunlar tebliğ, tebyin, teşri ve temsil gibi kavramlarla ifade edilir.

Aşağıda verilen tarihi olay ve uygulamaları, Hz. Muhammed'in peygamberlik yönünü gösteren ilgili kavramlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Hz. Muhammed’in Safa Tepesi’nde Mekkelilere hitaben vahiy yoluyla gelen iman esaslarını ve ahiret uyarısını hiçbir değişiklik yapmadan doğrudan aktarması.
Bakara Suresi’nde geçen 'fecrin beyaz ipliğinin siyah ipliğinden ayırt edilmesi' ifadesini gerçek iplik sanan sahabeye, bunun gecenin karanlığı ile gündüzün aydınlığı olduğunu açıklaması.
Kur’an-ı Kerim’de evcil eşeklerin ve yırtıcı kuşların etlerinin yenmesine dair açık bir hüküm yokken, Hz. Peygamber’in Hayber’in fethinde bu etlerin tüketilmesini yasaklaması.
Hz. Aişe’nin, eşsiz bir ahlaki donanıma sahip olan Hz. Peygamber’in yaşantısını soranlara 'Onun ahlakı Kur’an’dı' diyerek onun ilahi mesajı hayatına nasıl aktardığına işaret etmesi.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Tarihsel olayların peygamberlik görevleriyle doğru eşleşmesi şu şekildedir: Safa Tepesi'ndeki doğrudan aktarım tebliğle; iplik mecazına getirilen açıklama tebyinle; yırtıcı hayvan etlerinin yasaklanması teşriyle; Peygamber'in Kur'an ahlakını bizzat yaşayarak örnek oluşturması ise temsil göreviyle eşleşmektedir.
Safa Tepesi'ndeki vahiy tebliği Peygamber'in tebliğ rolüyle, Kur'an ayetinin anlamını açığa kavuşturma tebyin rolüyle, helal/haram hükmü koyma teşri rolüyle ve Kur'an ahlakını bizzat yaşayarak somutlaştırma ise temsil rolüyle tam olarak örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Safa Tepesi'ndeki tebliğ faaliyetini analiz etme
Hz. Peygamber'in vahyi doğrudan, değiştirmeden aktarması onun tebliğ (ulaştırma) görevidir. Bu nedenle birinci olay tebliğ kavramıyla eşleşir.
Tebliğ, vahyedilen mesajların muhataplarına aynen ulaştırılmasını ifade eder.
2
İplik mecazına getirilen açıklamayı analiz etme
Ayetin ne anlama geldiğini açıklamak tebyin (açıklama) görevidir. Bu nedenle ikinci olay tebyin kavramıyla eşleşir.
Tebyin, Kur'an ayetlerinin kapalı yönlerinin Peygamber tarafından açıklığa kavuşturulmasıdır.
3
Etlerin haram kılınması uygulamasını analiz etme
Kur'an'da geçmeyen bir konuda yasak koymak teşri (hüküm koyma) görevidir. Bu nedenle üçüncü olay teşri kavramıyla eşleşir.
Teşri, dinde helal-haram sınırlarını belirleme ve yasa koyma yetkisini ifade eder.
4
Hz. Aişe'nin Peygamber'in ahlakına dair beyanını analiz etme
Kur'an ahlakının yaşanarak somutlaştırılması temsil (örnek olma) görevidir. Bu nedenle dördüncü olay temsil kavramıyla eşleşir.
Temsil, İslam'ın inanç, ibadet ve ahlak esaslarının Peygamber'in şahsında canlı bir örnek haline getirilmesidir.

Anahtar Kavram

Hz. Muhammed'in Peygamberlik Yönü ve Görevleri (Tebliğ, Tebyin, Teşri, Temsil)
ÖncekiSayfa 4 / 4
Hz. Muhammed ve Örnekliği Alıştırma Soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) — Sayfa 4 | Examkin