İnanç Meseleleri ve Güncel Hayat

23 soru

Soru 21Soru

Modern dönemde bireysel ve toplumsal yaşamın tanzim edilmesinde ortaya çıkan felsefi yönelimlerden biri olan sekülerizm; dinin, toplumsal kurumlar ve bireysel davranış kalıpları üzerindeki yaptırım gücünü kaybetmesini ve yaşamın dünyevi unsurlara göre şekillenmesini savunur. Bu yönelim, teolojik ve metafizik kabullerin kamusal alanda referans olmaktan çıkarılmasını hedeflerken, ahlakın ve toplumsal normların kaynağını da bu doğrultuda yeniden yorumlar.

Buna göre sekülerizm ile ilgili;

I. Dinî kurumların ve dinî değerlerin, siyaset, hukuk ve eğitim gibi toplumsal alanlardan bağımsızlaşmasını öngörür.
II. Varlığın ve bilginin yegane ölçütü olarak olguları görerek metafizik düşünceyi ve dinî inançları tümüyle anlamsız kabul eder.
III. Değerlerin ve ahlak ilkelerinin kaynağını ilahi iradeden bağımsızlaştırarak rasyonel ve dünyevi temellere dayandırır.

yargılarından hangileri sekülerizmin temel nitelikleri arasında yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve III

Cevap

Dinî kurumların ve değerlerin toplumsal alanlardan bağımsızlaşmasını savunan birinci yargı ile ahlakın kaynağını rasyonel ve dünyevi temellere dayandıran üçüncü yargı sekülerizmin temel niteliklerindendir.
Doğru olan seçenek birinci ve üçüncü yargıları içeren seçenektir. Sekülerizm, toplumsal alanların dinî otoriteden bağımsızlaşmasını ve ahlakın rasyonel/dünyevi temellere dayandırılmasını savunur.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci öncülün sekülerizm ile ilişkisinin incelenmesi.
Sekülerizm, dinî kurum ve değerlerin siyaset, hukuk, eğitim gibi kamusal alanlardan ayrışmasını savunduğu için birinci öncül doğrudur.
Sekülerizmin en temel kurumsal tanımı dünyevileşme ve din-devlet/din-toplum işlerinin ayrılmasıdır.
2
İkinci öncülün sekülerizm ile ilişkisinin incelenmesi.
Varlığı ve bilgiyi olgulara indirgeyip metafiziği tümüyle anlamsız gören yaklaşım sekülerizm değil, pozitivizmdir. Dolayısıyla ikinci öncül yanlıştır.
Pozitivizm bilgi kuramsal (epistemolojik) bir teori iken, sekülerizm pratik ve sosyo-politik bir yönelimdir.
3
Üçüncü öncülün sekülerizm ile ilişkisinin incelenmesi.
Sekülerizm, ahlakı dinî otoriteden bağımsızlaştırarak insan aklı ve toplumsal fayda gibi dünyevi temellere dayandırdığı için üçüncü öncül doğrudur.
Seküler ahlak teorileri, ahlakın rasyonel ve seküler olarak temellendirilebileceğini iddia eder.

Anahtar Kavram

Sekülerizm kavramının kurumsal, toplumsal ve ahlaki boyutları ile pozitivizmden farkı
Soru 22Soru

Yazılım geliştiricisi Harun Bey, projesini hayata geçirmek için yatırımcı Kerem Bey ile görüşür. Kerem Bey gerekli sermayeyi sağlamayı kabul eder; ancak girişimin kâr veya zarar etmesine bakılmaksızın her ay parasının sabit bir oranında getiri getirmesini ve risk durumunda anaparanın tamamıyla iade edilmesini şart koşar. Harun Bey ise ticari ortaklıkların emek, risk ve kâr-zarar paylaşımı esasına dayanması gerektiğini belirterek bu şartı reddeder. Buna göre, yatırımcı Kerem Bey'in teklif ettiği ve Harun Bey'in reddettiği bu iktisadi uygulamanın İslam dinindeki adı ve yasaklanma gerekçesi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Riba (Faiz) - Sermaye sahibinin hiçbir risk üstlenmeden ve emek harcamadan kesin ve haksız bir kazanç sağlamayı hedeflemesi

Cevap

Riba (Faiz) - Sermaye sahibinin hiçbir risk üstlenmeden ve emek harcamadan kesin ve haksız bir kazanç sağlamayı hedeflemesi
Sermaye sahibinin hiçbir ticari risk almadan ve emek sarf etmeden, önceden belirlenmiş kesin bir oran üzerinden kazanç elde etmeyi şart koşması İslam dininde doğrudan 'Riba (Faiz)' olarak kabul edilir. Doğru cevapta belirtilen açıklama bu durumla tam olarak örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kerem Bey'in yatırım teklifindeki koşullar ve Harun Bey'in itiraz gerekçesi analiz edilir.
Kerem Bey'in kâr/zarardan bağımsız sabit gelir ve anapara garantisi talep ettiği; Harun Bey'in ise risk ve kâr-zarar paylaşımını savunduğu belirlenir.
Uyuşmazlığın temelindeki iktisadi taleplerin niteliğini belirlemek.
2
Kerem Bey'in risksiz ve emeksiz kazanç beklentisi İslam iktisat ilkeleri açısından değerlendirilir.
Bu talebin, paranın işletilmesinden doğan riskin üstlenilmemesi nedeniyle haksız bir kazanç biçimi olduğu tespit edilir.
İslam dininin ticari kazançlarda aradığı meşruiyet kriterlerini uygulamak.
3
İslam fıkhındaki kavramlarla bu haksız getiri talebi eşleştirilir.
Söz konusu risksiz ve kesin getiri şartının doğrudan 'Riba (Faiz)' kapsamında yasaklandığı sonucuna ulaşılır.
Doğru iktisadi terimi belirlemek.
4
Seçeneklerde sunulan diğer fıkhi ve iktisadi terimler (İhtikar, Gabn-i fahiş, Karz-ı hasen, Ta'sir) gözden geçirilir.
Bu kavramların darlık yaratma, aldatma, borç verme veya fiyat sınırlaması ile ilgili olduğu ve bu senaryoya uymadığı teyit edilir.
Yanlış seçenekleri eleyerek analizi tamamlamak.

Anahtar Kavram

Riba ve İslam İktisat Ahlakındaki Yasaklanma Gerekçesi
Soru 23Soru

Felsefe ve din tarihi boyunca Tanrı-evren ilişkisi farklı şekillerde açıklanmıştır. Bu açıklamalardan birine göre; Tanrı evreni mükemmel bir düzen içerisinde tasarlamış, ancak yaratma eyleminden sonra ona herhangi bir şekilde müdahale etmemiştir. Dolayısıyla ne vahye ne de peygamberlere ihtiyaç vardır. Bir diğer görüşe göre ise; Tanrı ile evren bir ve aynıdır, evrende var olan her şey Tanrı'nın bir parçası veya tezahürüdür.

Bu parçada temel özellikleri açıklanan inanç yaklaşımları sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Deizm - Panteizm

Cevap

Deizm - Panteizm
Doğru yanıt deizm ve panteizmdir. Parçada ilk olarak tanımlanan görüş, Tanrı'nın evreni yarattığını kabul etmekle birlikte vahiy ve peygamberlik kurumlarını reddeden deizm (yaradancılık) akımıdır. İkinci olarak tanımlanan görüş ise Tanrı ile evreni bir ve aynı kabul eden panteizm (tümtanrıcılık) akımıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki ilk tanımı analiz etmek
Tanrı'nın evreni yarattığını ancak ona müdahale etmediğini, vahiy ve peygamberliği dışladığını savunan akım��n deizm olduğu belirlenir.
Deizm, aklı temel alarak yaratıcıyı kabul eder ancak dikey iletişimi (vahiy, peygamber) reddeder.
2
Parçadaki ikinci tanımı analiz etmek
Tanrı ile evrenin özdeş olduğunu, her şeyin Tanrı'nın bir yansıması veya parçası olduğunu savunan akımın panteizm olduğu belirlenir.
Panteizm (tümtanrıcılık), Tanrı ile evreni bir ve aynı kabul eden felsefi-teolojik görüştür.
3
Belirlenen akımları sırasıyla seçeneklerde bulmak
Sırasıyla deizm ve panteizm akımlarını içeren seçeneğin doğru yanıt olduğu tespit edilir.
Soru kökünde kavramların sırasıyla tespiti istenmiştir.

Anahtar Kavram

İnançla ilgili felsefi yaklaşımların Tanrı-evren tasavvurları
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 2 / 2
İnanç Meseleleri ve Güncel Hayat Alıştırma Soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) — Sayfa 2 | Examkin