Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı

Aşağıdaki sol sütunda Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki farklı yönelimleri temsil eden dize grupları, sağ sütunda ise bu yönelimlerin belirleyici özellikleri verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki dize gruplarını sağ sütundaki şiir anlayışlarının temel özellikleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Eşkıyalık olgusuna toplumcu gerçekçi diğer yazarlardan farklı bir pencereden bakan yazar; bu kurumun halkın sömürülmesini engellemek bir yana, kurulu sömürü düzeninin bir parçası hâline geldiğini savunur. Halk arasında yaygın olan 'fakir dostu soylu haydut' mitini yıkarak eşkıyalığı tarihsel ve sınıfsal gerçekliğiyle ele aldığı bu eserinde, Çankırı dolaylarındaki eşkıyalık hareketlerini gerçekçi bir üslupla gözler önüne serer. Bu parçada sözü edilen bakış açısıyla kaleme alınan eser ve yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıda verilen Cumhuriyet Dönemi modernist ve postmodernist eserleri, bu eserlerin kahramanlarını ve temel izleklerini içeren açıklamalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Bir edebiyat araştırmacısı, 1930'lu ve 40'lı yıllarda yayımlanan dergileri incelerken Cumhuriyet Dönemi şiirinin farklı yönelimlerine ait üç şiirle karşılaşır ve günlüğüne şu notları düşer:

I. Şiir: *"Sonsuzluğu hecelerken kelimelerin gizemli dünyasında kayboldum. Mısraların ahengi, adeta bir mermer heykelin pürüzsüzlüğü gibi işlenmiş. Toplumsal kaygılardan uzak, sadece ruhun o derin, karanlık dehlizlerini aydınlatan bir fener gibiydi bu mısralar."*
II. Şiir: *"Halkın çilesini, fabrikadaki işçinin alnındaki teri, tarladaki köylünün çaresizliğini haykıran ritmik ve serbest bir söyleyiş hâkimdi. Şair, kelimeleri birer ideolojik silah gibi kullanmış, adeta kitleleri harekete geçirmeye azmetmişti."*
III. Şiir: *"Dizelerde Anadolu'nun bozkırı, memleket sevgisi ve millî motifler hece ölçüsünün yalın ritmiyle hayat bulmuştu. Gurbet hissi ve yerli hayat, sade bir Türkçe ile millî bilinci uyandıracak şekilde işlenmişti."*

Bu araştırmacının günlüğünde bahsettiği şiirlerin ait olduğu anlayışlar ve bu anlayışların temsilcileriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cumhuriyet Dönemi toplumcu gerçekçi romanlarında işlenen temel sosyo-ekonomik konular ile bu konuların merkezinde yer alan eserler büyük bir çeşitlilik göstermektedir. Buna göre, sol sütunda verilen toplumcu gerçekçi eserleri sağ sütunda verilen uygun tematik açıklamalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Sevgileri yarınlara bıraktınız
Çekingen, tutuk, saygılı.
Bütün yakınlarınız
Sizi yanlış tanıdı.

Biçimsel özeni ve şiirsel duyarlılığı koruyarak kendine özgü bir çizgide eser veren Behçet Necatigil'e ait bu dizeler, Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatında aşağıdaki şiir anlayışlarından hangisinin özelliklerini yansıtmaktadır?

Bolu’nun Gerede yöresinde geçen eserde, Avrupa’dan gelen ucuz fabrikasyon malların yerel el dokumacılığı sanayisini çökertmesi ve çıkrıkların durmasıyla işsiz kalan köylülerin yaşadığı ekonomik yıkım ele alınır. Çıkarlarını korumak isteyen tüccar Sıddıkzade ile emeği sömürülen yerel dokumacıların arasındaki gerilimin toplumsal bir başkaldırıya dönüşmesini anlatan bu yapıt, edebiyatımızda sanayileşme sancılarını ve sınıfsal çatışmayı sistemli şekilde ele alan ilk toplumcu gerçekçi roman kabul edilir.

Bu parçada söz edilen eser ve yazar�� aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki sol sütunda verilen Cumhuriyet Dönemi modernist ve postmodernist yazarları, sağ sütunda temel özellikleri belirtilen yapıtlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki farklı yönelimleri örnekleyen aşağıdaki dize gruplarını, bu dizelerin ait olduğu şair ve şiir anlayışıyla eşleştiriniz.

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinde Garip Akımı (I. Yeni) temsilcileri ile bu akımın dışında kalıp yeniliği sürdüren bağımsız şairlerin şiir tarzlarını ayırt etmek amacıyla hazırlanan aşağıdaki dizeler ile bu dizelerin ait olduğu şairleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıdaki sol sütunda verilen Cumhuriyet Dönemi toplumcu gerçekçi yazarlarını, sağ sütundaki eserleri ve bu eserlerin tematik/mekânsal açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Arif’in içi içine sığmıyordu. Kaç zamandır düşlediği, geceleri uykusunu kaçıran o demir yığını, nihayet köyün tozlu yolunda görünmüştü. Köylülerin bir kısmı hayranlıkla, bir kısmı ise içten içe duyduğu bir korkuyla bakıyordu bu gürültülü makineye. Toprağı insanın kollarından, öküzün gücünden çekip alacak, işleri kolaylaştıracaktı güya. Ama babası İzzet Ağa, bu yeniliğin köyün sosyal dengesini altüst edeceğini, borç batağına saplanan köylünün topraklarını birer birer elden çıkaracağını seziyor, diş biliyordu bu 'sarı canavar'a.

Bu parçada olay örgüsü ve temel çatışması verilen eser, Türk edebiyatında köy gerçekliğini gözlemci ve toplumcu bir bakış açısıyla ele alan yazarlardan birine aittir.

Bu eser ve yazarı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Roman ve hikaye türünde; yazarın daha önce yazılmış başka metinlerden aldığı tema, motif, karakter veya anlatım biçimlerini kendi eseriyle ilişkilendirerek yeni bir bağlamda kullanması esasına dayanan postmodern anlatım tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Bir edebiyat tarih��isi, Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinin önemli bir ismi hakkında şu değerlendirmeyi yapmaktadır:

"Şiirlerinde memleket temalarını, Anadolu insanının hayatını ve folklorik zenginlikleri modern bir duyarlıkla birleştirmiştir. Hece ölçüsünü ustaca kullanarak halk şiirinin ses dünyasından yararlanmış; ancak bunu kuru bir taklitçilikten uzak, lirik bir söyleyişle gerçekleştirmiştir. Sivas'ta görev yaptığı yıllarda halk kültürüne yönelik derleme çalışmaları yapmış ve Türk edebiyatına Âşık Veysel gibi büyük bir değeri kazandırmıştır."

Bu parçada söz edilen ve Cumhuriyet Dönemi'nde "Millî Edebiyat zevkini sürdüren" şiir anlayışıyla eserler veren sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinde Garip Akımı'nın (I. Yeni) şiiri sıradanlaştırma, vezin ve kafiyeyi dışlama, sanatsız söyleyişi benimseme gibi ilkelerine karşı çıkarak şiirsel estetiği, biçimsel özeni ve imge gücünü koruyan; fakat aynı zamanda kendine özgü bir modernleşme çizgisi yakalayan şairler 'Garip Dışında Yeniliği Sürdürenler' olarak değerlendirilir.

Buna göre, aşağıdaki şairlerden hangisinin bu grupta (Garip Dışında Yeniliği Sürdürenler) yer aldığı söylenemez?

Aşağıdaki Cumhuriyet Dönemi Türk tiyatrosu yazarlarını, kendileriyle özdeşleşen en önemli eserleriyle eşleştiriniz.

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinde imgeye dayalı kapalı bir anlatımı savunan, dilin alışılmış kalıplarını yıkarak yeni bir söyleyiş arayan İkinci Yeni şiir topluluğunun temsilcileri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

Cumhuriyet Dönemi toplumcu gerçekçi roman ve hikayesinde yazarlar, eserlerinde belirli coğrafi bölgeleri ve bu bölgelerin kendine özgü sosyo-ekonomik sorunlarını merkez edinmişlerdir.

Aşağıda sol sütunda verilen toplumcu gerçekçi yazarlar ile sağ sütunda verilen bu yazarların odaklandığı coğrafi/tematik alanları ve temsilci eserlerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki farklı eğilimleri ve bu eğilimlerin bi��im/içerik özelliklerini araştıran bir öğrenci, aşağıdaki üç dize grubunu derlemiştir:

I. Şiir
*Şakaklarıma kar mı yağdı ne var?*
*Benim mi Allahım bu çizgili yüz?*
*Ya gözler altındaki mor halkalar?*
*Neden böyle düşman görünürsünüz,*
*Yıllar yılı dost bildiğim aynalar?*

II. Şiir
*Ben yanmasam*
*sen yanmasan*
*biz yanmasak,*
*nasıl çıkar karanlıklar ayd��nlığa...*

III. Şiir
*Gurbet o kadar acı*
*Ki ne varsa içimde,*
*Hepsi bana yabancı,*
*Hepsi başka biçimde.*

Bu şiirlerin temsil ettiği şiir anlayışları ve dil/biçim özellikleri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Cumhuriyet Dönemi toplumcu gerçekçi romanında önemli bir yeri olan bu yapıtta, Toroslar'ın bir dağ köyü olan Yalak köylülerinin, geçinebilmek amacıyla her yıl Çukurova'ya pamuk toplamaya inişlerinin çileli yolculuğu anlatılır. Yazar; doğanın sert koşullarını, köylünün çaresizliğini, borç sarmalını ve bu zorluklar karşısında kendi içlerinden bir 'kurtarıcı/veli' (Taşbaşoğlu) yaratma eğilimlerini destansı bir dille aktarır. Meryemce Ana ve Uzun Ali gibi karakterlerin psikolojileri ve doğayla mücadeleleri romanın merkezinde yer alır.

Bu parçada söz edilen ve yazarın 'Dağın Öte Yüzü' üçlemesinin ilk kitabı olan eser aşağıdakilerden hangisidir?