Soru

Zorluk: OrtaParagrafta Anlatım İlkeleri ve Nitelikleri

Bir edebiyat eleştirmeni olarak incelediğim bu yapıtta beni en çok şaşırtan, yazarın dilsel tasarrufa olan inancı oldu. Yazar, adeta bir kelime kuyumcusu gibi çalışarak metnin dokusunu oluşturmuş. Cümleler o kadar sıkı örülmüş ki tek bir sözcüğü bile yerinden oynatsanız bütün bir paragrafın dengesi bozuluyor; anlamda ciddi bir daralma veya boşluk meydana geliyor. Bu, yazarın metnini oluştururken gereksiz hiçbir dilsel ögeye yer vermediğinin en açık kanıtıdır.

Bu parçada sözü edilen yapıt, aşağıdaki anlatım ilkelerinden hangisiyle nitelendirilebilir?

  1. DurulukCevap
  2. B
    Yalınlık
  3. C
    Özlülük
  4. D
    Açıklık
  5. E
    Akıcılık

Cevap

Duruluk
Doğru cevap duruluk ilkesidir. Duruluk, anlatımda gereksiz sözcüklerin bulunmaması, her sözcüğün cümlede bir işlevinin olması durumudur. Metinde geçen eleştirmenin 'yazarın dilsel tasarrufa olan inancı', 'tek bir sözcüğü bile yerinden oynatsanız bütün paragrafın dengesinin bozulması' ve 'gereksiz hiçbir dilsel ögeye yer vermemesi' tespitleri doğrudan duruluk anlatım ilkesini tanımlar.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki anahtar ifadelerin belirlenmesi
Metinde geçen 'dilsel tasarruf', 'tek bir sözcüğün bile çıkarılamaması' ve 'gereksiz hiçbir ögeye yer verilmemesi' ifadeleri belirlendi.
Yazarın üslubuna dair eleştirmenin yaptığı temel tespiti ve öne çıkardığı niteliği bulmak için.
2
Belirlenen niteliklerin edebiyat terimlerindeki karşılıklarıyla eşleştirilmesi
Bir metinde gereksiz sözcük bulunmaması ve kelime tasarrufuna gidilmesi doğrudan 'duruluk' ilkesi ile açıklanır.
Tespit edilen anlatım özelliğinin hangi anlatım ilkesine karşılık geldiğini belirlemek için.
3
Diğer anlatım ilkelerinin elenmesi ve doğru yanıtın doğrulanması
Sadelik anlamına gelen yalınlık, az sözle derin anlamlar kurmayı ifade eden özlülük gibi kavramlar elenerek duruluk ilkesi kesinleştirildi.
Birbirine yakın anlamlı görünen çeldiricilerin elenerek doğru sonuca ulaşılmasını garantilemek için.

Anahtar Kavram

Paragrafta Anlatım İlkeleri ve Nitelikleri
Bu soruyu puanla