Examkin

Soru

Zorluk: ZorAtmosferin Yapısı ve Özellikleri

Atmosferin en alt katmanı olan ve iklim olaylarının neredeyse tamamının gerçekleştiği troposferin kalınlığı, Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe azalmaktadır. Troposferin kalınlığı Ekvator üzerinde yaklaşık 16−17 km16-17\text{ km} iken, kutup bölgelerinde bu kalınlık 8−9 km8-9\text{ km} civarındadır.

Buna göre, troposferin kalınlığının Ekvator'dan kutuplara doğru azalmasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi bulunmaz?

  1. A
    Sıcaklık değerlerinin enleme bağlı olarak Ekvator'dan kutuplara doğru düşmesi
  2. B
    Yerçekimi kuvvetinin kutup bölgelerinde Ekvator'a göre daha fazla olması
  3. Karasallık ve denizellik oranlarının yarım küreler arasında farklılık göstermesiCevap
  4. D
    Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüş hızının (çizgisel hız) kutuplara doğru azalması
  5. E
    Güneş ışınlarının geliş açısının enleme bağlı olarak kutuplara doğru daralması

Cevap

Karasallık ve denizellik oranlarının yarım küreler arasında farklıl��k göstermesi
Karasallık ve denizellik oranlarının yarım küreler arasında farklılık göstermesi seçeneği doğrudur, çünkü bu durum göreceli konumla ilgilidir ve lokal sıcaklık veya nem dağılışını etkileyebilir; ancak troposfer katmanının Ekvator'dan kutuplara doğru genel ve sürekli olarak incelmesinde belirleyici bir küresel faktör değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Troposfer kalınlığının Ekvator'dan kutuplara doğru değişim nedenlerini gruplandırma
Troposferin kalınlığı; sıcaklık (ısınan havanın yükselmesi/soğuyan havanın büzüşüp çökmesi), yerçekimi (kutuplarda fazla çekim/Ekvator'da az çekim) ve çizgisel hız (Ekvator'da fazla savrulma/kutuplarda az savrulma) gibi küresel faktörlerin etkisiyle değişir.
Sorunun çözümünde hangi faktörlerin küresel ve enleme bağlı değişkenler olduğunu belirlemek gerekir.
2
Seçeneklerdeki faktörleri bu nedenlerle eşleştirme
Güneş ışınlarının geliş açısının daralması ve sıcaklığın azalması sıcaklık faktörüyle; yerçekimi kuvvetinin kutuplarda fazla olması yerçekimi faktörüyle; çizgisel hızın azalması ise eksen hareketi/merkezkaç faktörüyle eşleşir. Bu faktörlerin tamamı troposfer kalınlığının kutuplara doğru azalmasında etkilidir.
Çeldirici seçeneklerin bilimsel doğruluğunu kontrol etmek ve hangilerinin doğrudan troposfer kalınlığı ile ilişkili olduğunu anlamak için bu analiz yapılır.
3
Doğru cevabı tespit etme
Karasallık ve denizellik oranlarının yarım küreler arasında farklılık göstermesi göreceli konumla ilgilidir ve yerel iklim özelliklerine etki eder, troposferin küresel düzeyde Ekvator'dan kutuplara doğru incelmesinde herhangi bir rol oynamaz.
İlişkisi bulunmayan seçeneği belirleyerek doğru cevaba ulaşılır.

Anahtar Kavram

Troposferin kalınlığını ve bu kalınlığın Ekvator'dan kutuplara doğru değişmesini etkileyen faktörler (sıcaklık, yerçekimi, çizgisel hız).
Bu soruyu puanla

Konular

Atmosferin Yapısı ve Özellikleri

Bu konudan daha fazla soru