Examkin

Soru

Zorluk: ZorÜnsüz Yumuşaması

(I) Yazar, edebiyat yolculuğunda her zaman dilin saflığını korumaya özen göstermiştir. (II) Romanlarında olay örgüsünü derinleştirirken okurun ilgisini her zaman canlı kılmayı başarır. (III) Karakterlerin iç dünyasını tahlil ederken insan psikolojisinin bilinmeyen yönlerine ışık düşürür. (IV) Her yapıtın, okurun zihninde yeni bir dünyanın kapısını aralayacağına inanırdı. (V) Toplumun her kesiminden insanın kendi yaşamından izler bulabileceği sıcak hikâyeler kaleme almıştır.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde hem ünsüz yumuşamasına uğramış bir sözcük hem de bu kurala ayk��rılık gösteren bir sözcük birlikte kullanılmıştır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. IVCevap
  5. E
    V

Cevap

Dördüncü cümle (IV)
Dördüncü cümlede ünsüz yumuşamasının hem kuralı hem de istisnası (aykırılığı) örneklendirilmiştir. 'aralayacağına' sözcüğünün kökünde yer alan gelecek zaman eki olan '-acak' eki, ünlüyle başlayan iyelik eki aldığında sonundaki 'k' sesi 'ğ' sesine dönüşerek yumuşamıştır. Diğer taraftan, aynı cümledeki 'yapıtın' sözcüğü sert ünsüzle bitip ünlüyle başlayan ek almasına rağmen yumuşamamıştır ve kurala aykırı bir kullanım sergilemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki ünsüz yumuşamasına (p, ç, t, k seslerinin ünlüyle başlayan ek aldığında b, c, d, g/ğ seslerine dönüşmesi) uğramış sözcükleri tespit etmek.
Birinci cümlede 'yolculuk -> yolculuğunda' ve 'saflık -> saflığını', üçüncü c��mlede 'et- -> ederken', dördüncü cümlede 'aralayacak -> aralayacağına', beşinci cümlede 'bulabilecek -> bulabileceği' sözcüklerinde ünsüz yumuşaması gerçekleşmiştir.
Soruda istenen ilk şartı sağlayan cümleleri filtrelemek gerekir.
2
Cümlelerde ünsüz yumuşaması kuralına aykırılık gösteren (sert ünsüzle bitmesine ve ünlüyle başlayan ek almasına rağmen yumuşamayan) sözcükleri aramak.
Dördüncü cümlede yer alan 'yapıt' kelimesi türemiş bir sözcüktür ve 't' sert ünsüzüyle biter. Ünlüyle başlayan '-ın' ilgi ekini almasına rağmen 'yapıdın' şeklinde yumuşamayarak 'yapıtın' olarak kalmıştır. Bu durum ünsüz yumuşamasına aykırılıktır.
Soruda istenen ikinci şartın hangi cümlede sağlandığını belirlemek gerekir.
3
Her iki durumun da (yumuşama ve aykırılık) bir arada yer aldığı cümleyi seçmek.
Dördüncü cümlede hem 'yapıtın' (aykırılık) hem de 'aralayacağına' (yumuşama) sözcükleri bir arada yer almaktadır.
Cevabın kesinleşmesini ve doğru seçeneğin bulunmasını sağlar.

Anahtar Kavram

Ünsüz Yumuşaması ve İstisnaları (Aykırılık)
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Ünsüz Yumuşaması

Bu konudan daha fazla soru