Soru

Zorluk: OrtaParagrafta Anlatım İlkeleri ve Nitelikleri

Aşağıda sol sütunda yer alan açıklamaları, sağ sütunda verilen uygun anlatım ilkeleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Yazarın metinlerinde hiçbir sözcük fazladan bulunmaz; eğer bir kelimeyi cümleden çıkarırsanız cümlenin anlamında bozulma ya da daralma meydana gelir.Duruluk
  • Sanatçı, düşüncelerini aktarırken süslü ve sanatlı söyleyişlerden kaçınarak herkesin kolayca kavrayabileceği, sade bir anlatımı tercih etmiştir.Yalınlık
  • Eser, okurun zihninde hiçbir dilsel pürüzle veya telaffuz engeliyle karşılaşmadan su gibi akıp giden bir söyleyiş güzelliğine sahiptir.Akıcılık
  • Yazarın birkaç cümleye sığdırdığı düşüncelerin derinliğini açmaya kalktığımızda sayfalar dolusu açıklama yapmak zorunda kalırız.Özlülük

Cevap

Eşleştirme şu şekildedir: Birinci ifade Duruluk, ikinci ifade Yalınlık, üçüncü ifade Akıcılık ve dördüncü ifade Özlülük ilkesiyle eşleşmektedir.
Verilen açıklamaların her biri, Türkçedeki temel anlatım ilkelerinin tanımlarını birebir karşılamaktadır. Gereksiz kelime barındırmama durumu duruluk, süssüzlük yalınlık, engelsiz akış akıcılık, yoğunluk ise özlülük kavramına karşılık gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci açıklamadaki anahtar ifadelerin incelenmesi.
Açıklamada yer alan 'hiçbir sözcük fazladan bulunmaz' ve 'kelime çıkarıldığında anlam bozulur veya daralır' ifadeleri tespit edilmiştir.
Anlatımda gereksiz sözcük bulunmaması kuralı bizi doğrudan duruluk ilkesine ulaştırır.
2
İkinci açıklamadaki üslup özelliklerinin değerlendirilmesi.
İfadedeki 'süslü ve sanatlı söyleyişlerden kaçınmak' ve 'herkesin anlayabileceği sade bir anlatım' kısımları belirlenmiştir.
Anlatımın süsten, sanattan ve özentiden uzak olması yalınlık (sadelik) ilkesinin tanımıdır.
3
Üçüncü açıklamadaki akış özelliklerinin çözümlenmesi.
Metinde geçen 'pürüzle karşılaşmadan su gibi akıp giden' ve 'telaffuz engeli olmaması' ifadeleri saptanmıştır.
Okumayı kolaylaştıran, ses akışının pürüzsüz olması durumu akıcılık ilkesini ifade eder.
4
Dördüncü açıklamadaki anlam derinliğinin sorgulanması.
'Birkaç cümleye sığan düşüncelerin sayfalar dolusu açıklanabilmesi' ve 'derinlik' özellikleri bulunmuştur.
Az sözcükle yoğun ve derin anlamlar ifade etme niteliği özlülük ilkesinin temel özelliğidir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Anlatım İlkeleri ve Nitelikleri
Bu soruyu puanla