Examkin

Soru

Zorluk: Ortaİlk Türk-İslam Devletleri: Karahanlılar ve Gazneliler

Karahanlılar, İslamiyet'i kabul ettikten sonra da devlet yönetiminde eski Türk geleneklerini korumuş; ülkeyi doğu ve batı olmak üzere ikili teşkilat esasına göre yönetmiş ve resmi yazı dili olarak Türkçeyi (Hakaniye lehçesi) kullanmışlardır. Buna karşın Gazneliler, Afganistan ve Hindistan gibi geniş ve çok uluslu topraklarda kurulmuş; saray ve orduda Türkçe konuşulurken, resmi yazışmalarda Farsçayı, bilim dilinde ise Arapçay�� tercih etmişlerdir. Ayrıca Gazneli hükümdarları Abbasi halifesini dış tehditlere karşı himaye ederek İslam dünyasında siyasi güç elde etmişlerdir.

Bu bilgilere göre, Karahanlılar ve Gazneliler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Karahanlılar, resmi dil ve yönetim gelenekleriyle ulusal kimliklerini muhafaza etmeye çalışmışlardır.
  2. B
    Karahanlıların ikili yönetim teşkilatını uygulaması, geleneksel veraset ve kut anlayışının devam ettiğini göstermektedir.
  3. C
    Gaznelilerin egemen olduğu geniş coğrafyadaki çok uluslu yapı, idari ve kültürel alanda çok dilli bir yapının oluşmasına yol açmıştır.
  4. D
    Gazneli hükümdarlarının halifeyi koruması, devletin İslam dünyasındaki prestijini ve siyasi etkinliğini artırmıştır.
  5. İslamiyet'in kabulüyle birlikte Karahanlılar, merkezi otoriteyi korumak amacıyla geleneksel veraset sistemini tamamen terk ederek günümüzün anayasal üniter devlet yapısını benimsemişlerdir.Cevap

Cevap

İslamiyet'in kabulüyle birlikte Karahanlıların geleneksel veraset sistemini terk ederek günümüzün anayasal üniter devlet yapısını benimsediği ifadesi söylenemez.
İslamiyet'in kabulüyle birlikte Karahanlıların geleneksel veraset sistemini terk ederek günümüzün anayasal üniter devlet yapısını benimsediğini belirten ifade yanlıştır ve söylenemez. Karahanlılar, İslamiyet'ten sonra da ikili devlet teşkilatını (doğu-batı yönetimi) uygulamaya devam etmişlerdir. Ayrıca orta çağda yaşamış bir devlete modern bir kavram olan 'anayasal üniter devlet' yapısını atfetmek kronolojik ve kavramsal açıdan büyük bir hatadır (anakronizmdir).

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki bilgileri analiz etme ve Karahanlılar ile Gaznelilerin özelliklerini ayrıştırma.
Karahanlıların ikili teşkilatı sürdürdüğü ve resmi dilinin Türkçe olduğu; Gaznelilerin ise çok uluslu yapısı nedeniyle farklı dilleri kullandığı ve halifeyi himaye ettiği belirlenir.
Soruda verilen öncüllerin doğru seçeneklerle eşleştirilmesi için temel verilerin tasnif edilmesi gerekir.
2
Seçenekleri paragraftaki veriler ve tarihsel bilgiler ışığında değerlendirme.
Karahanlıların ulusal kimliklerini koruduğu, veraset geleneğini (ikili teşkilatı) devam ettirdiği, Gaznelilerin çok dilli ve halifeyi himaye eden yapıda olduğu doğrulanır.
Tarihsel olguların doğruluğunu test ederek söylenemeyecek olan yanlış ifadeyi tespit etmek amaçlanır.
3
Karahanlıların yönetim yapısının günümüzün anayasal üniter devlet yapısıyla olan ilişkisini inceleme.
Karahanlıların geleneksel veraset sistemine bağlı kalarak ikili yönetimi sürdürdüğü ve 'anayasal üniter devlet' gibi modern kavramların bu dönem için geçerli olamayacağı (anakronizm) saptanır.
Tarihsel olayların kendi döneminin şartlarına göre değerlendirilmesi ilkesi doğrultusunda anachronistic ve yanlış olan ifadenin bulunması sağlanır.

Anahtar Kavram

İlk Türk-İslam Devletlerinde yönetim yapısı, ulusal kimlik koruma çabaları, kültürel sentez ve veraset sisteminin sürekliliği.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

İlk Türk-İslam Devletleri: Karahanlılar ve Gazneliler

Bu konudan daha fazla soru