Aşağıda sol sütunda verilen levha tektoniği sınırları ile sağ sütunda yer alan sismik ve volkanik olayların genel özelliklerini en uygun şekilde eşleştiriniz.
- Okyanusal ve karasal levhaların karşılaştığı dalma-batan (yitim) zonlarıDerin odaklı ve çok yüksek magnitüdlü depremlerin oluşabildiği, yüksek viskoziteli asidik magmanın yol açtığı şiddetli patlamalı volkanizmanın ve andezitik yayların görüldüğü alanlardır.
- Okyanus ortası sırtlarını oluşturan uzaklaşan levha sınırlarıSığ odaklı depremlerin görüldüğü, bazaltik magmanın yüzeye çıkmasıyla sürekli yeni okyanus tabanının oluştuğu ve genellikle sakin (patlamasız) püskürmelerin yaşandığı alanlardır.
- Levhaların yatay doğrultuda birbirini sıyırdığı dönüşüm (transform) fay sınırlarıVolkanik faaliyetlerin görülmediği, ancak sığ odaklı tektonik depremlerin çok büyük hasarlara yol açabildiği, yatay yönlü gerilmelerin hakim olduğu kırılma kuşaklarıdır.
- Levha sınırlarından bağımsız, manto kökenli sıcak noktalar (hot spot)Levha hareketlerinden bağımsız olarak mantodan yükselen sıcak magma sütunlarının etkisiyle oluşan, genellikle okyanus tabanında kalkan biçimli yayvan volkan adaları meydana getiren bölgelerdir.
Cevap
Okyanusal-karasal dalma-batan zonları derin odaklı depremler ve patlamalı asidik volkanizma ile; okyanus ortası sırtları sığ odaklı depremler ve bazaltik yeni taban oluşumu ile; dönüşüm faylar volkanizmasız sığ tektonik depremler ile; sıcak noktalar ise kalkan biçimli volkan adaları ile eşleşir.
Dalma-batan zonlarının derin odaklı depremler ve asidik patlamalı volkanizma ile; uzaklaşan sınırların sığ odaklı depremler ve bazaltik yeni taban oluşumu ile; transform fayların volkanizmasız sığ tektonik depremler ile; sıcak noktaların ise kalkan biçimli volkan adaları ile eşleştirilmesi coğrafi ve jeolojik prensiplere tamamen uygundur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Levha tektoniği sınırlarına bağlı sismik odak derinlikleri ve volkanik magma tiplerinin özellikleri