Soru

Zorluk: ZorNokta ve Üç Noktanın Kullanım İşlevleri

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde nokta (.) veya üç noktanın (...) kullanımıyla ilgili bir noktalama yanlışı yapılmışt��r?

  1. A
    Karşımızda alabildiğine uzanan yeşil bir vadi, vadinin ortasından kıvrılarak geçen incecik bir dere ve uzaktan gelen kuş sesleri...
  2. B
    Toplantının başlama saati panoda 10.30 olarak ilan edilmişti ancak teknik aksaklıklar sebebiyle görüşme gecikmeli başladı.
  3. Yazar, son makalesinde Türkçe söz varlığının zenginliğini ortaya koymak için deyimler, atasözleri, ikilemeler vb... ögelerden yararlanmıştır.Cevap
  4. D
    Roman sanatının gelişiminde katkısı olan şu iki yazarı her zaman takdir etmişimdir: Halit Ziya Uşaklıgil ve Peyami Safa.
  5. E
    Karanlık sokakta hızlı adımlarla yürürken b... mahallesinin ürkütücü sessizliği hepimizi tedirgin etmeye yetmişti.

Cevap

Kısaltmaların sonuna konan nokta ile üç nokta bir arada kullanılmaz. 'vb.' kısaltması zaten nokta içerdiği için sonuna ayrıca üç nokta eklenmesi noktalama hatasıdır. Doğru kullanım 'vb.' şeklinde olmalıdır.
Türkçe imla kurallarına göre, 'vb.' (ve benzerleri) kısaltması zaten sonuna nokta alarak benzer örneklerin sürdüğünü ifade eder. Bu kısaltmadan sonra ayrıca üç nokta (...) getirilmesi noktalama hatasıdır. Dolayısıyla 'deyimler, atasözleri, ikilemeler vb... ögelerden' ifadesindeki kullanım yanlıştır; doğrusu 'vb. ögelerden' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki cümlelerde yer alan nokta (.) ve üç nokta (...) kullanımları tek tek belirlenir.
Cümlelerdeki noktalama işaretlerinin TDK işlevlerine uygunluğu incelenir.
Soruda hangi cümlede nokta veya üç noktanın kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapıldığı sorulmaktadır.
2
Eksiltili cümleler, saat-dakika gösterimleri, sınırlandırılmış örnek grupları ve kısaltmaların noktalama kuralları değerlendirilir.
Diğer seçeneklerdeki kullanımların TDK kurallarına tamamen uygun olduğu görülür. Bir seçenekte ise 'vb' kısaltmasının ardından hem kısaltma noktası hem de üç noktanın bir arada ('vb...') kullanıldığı tespit edilir.
Türkçede 'vb.' (ve benzerleri) kısaltması zaten bir nokta ile biter ve bu nokta benzer örneklerin devam ettiğini bildirir. Üst üste iki noktalama işaretinin bu şekilde getirilmesi kurallara aykırıdır.

Anahtar Kavram

Kısaltmalardan sonra nokta ve üç noktanın bir arada kullanılamayacağı kuralı ile nokta ve üç noktanın temel işlevleri.
Bu soruyu puanla