Soru

Zorluk: ZorFelsefi Düşüncenin Ayırt Edici Özellikleri

Felsefe dersinde öğretmen, tahtaya felsefi sorgulamalara ve filozofların tavırlarına dair bazı örnek durumlar yazmıştır.

Buna göre, sol sütunda verilen filozof tavırları ile sağ sütunda yer alan felsefi düşüncenin ayırt edici özelliklerini doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Filozofun, bilginin kaynağı ve imkânı üzerine geliştirdiği kendi kuramını yeniden ele alarak, bu kuramı oluşturan zihinsel süreçlerin sınırlılıklarını ve geçerliliğini ikinci bir düşünmeyle sorgulaması.Refleksiflik
  • Ahlak felsefesinde 'insanın eylemlerinde tamamen özgür olduğunu' savunan bir düşünürün, yapıtının ilerleyen bölümlerinde kaderci ya da önceden belirlenmiş bir nedensellik modeline yer vermeyerek önermeleri arasında mantıksal uyum araması.Tutarlılık
  • Bilim felsefesi çalışan bir araştırmacının, kendisinden önceki yüzyıllarda ortaya konmuş bilim kuramlarını dışlamadan, bu kuramların üzerine yeni sorular ve bakış açıları ekleyerek ortak düşünce mirasını zenginleştirmesi.Kümülatiflik
  • Bir düşünürün, içinde yaşadığı toplumun sarsılmaz doğrular olarak kabul ettiği geleneksel yargıları doğrudan benimsemek yerine, 'Bu kuralların kaynağı nedir?' ve 'Hangi ölçüte göre doğrudur?' gibi sorularla temellerini irdelemesi.Sorgulayıcılık

Cevap

Birinci durum Refleksiflik, ikinci durum Tutarlılık, üçüncü durum Kümülatiflik ve dördüncü durum Sorgulayıcılık özellikleri ile eşleşir.
Verilen filozof tavırları analiz edildiğinde; kendi zihinsel süreçlerini ve kuramını sorgulayan filozofun refleksif davrandığı, önermeleri arasındaki uyumu gözeterek çelişkilerden kaçınanın tutarlılığı benimsediği, ortak mirasa katkıda bulunarak yığılımlı ilerleme sağlayanın kümülatif yapıyı yansıttığı ve genel geçer doğruların temellerini irdeleyen kişinin sorgulayıcılık özelliğini sergilediği görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci örnek durumdaki filozof tavrı incelenir. Düşünürün kendi epistemolojik kuramını bir düşünme nesnesi hâline getirerek zihnin süreçlerini incelediği görülür.
Bu durum, düşüncenin kendi üzerine dönerek kendini sorgulaması olan 'Refleksiflik' özelliği ile eşleşir.
Refleksif düşünce, zihnin kendi ürettiği bilgi ve fikirler üzerine yeniden yönelmesidir.
2
İkinci durum analiz edilir. Filozofun aynı yapıt içinde kaderciliği dışlayıp özgürlüğü savunarak önermeleri arasındaki uyumu koruduğu tespit edilir.
Bu durum, argümanların birbiriyle çelişmemesini ifade eden 'Tutarlılık' özelliğiyle eşleşir.
Felsefede tutarlılık, düşüncelerin kendi içinde akla uygun ve çelişkisiz bir bütün oluşturmasıdır.
3
Üçüncü durum incelenir. Bilim felsefecisinin geçmişteki kuramları yok saymadan, onların üstüne yeni sorular ekleyerek düşünce mirasını zenginleştirdiği belirlenir.
Bu durum, felsefi bilginin tarihsel süreçte üst üste eklenerek yığılmasını anlatan 'Kümülatiflik' özelliğiyle eşleşir.
Felsefe, bilim gibi doğrusal ilerlemez; fikirlerin yığılımlı olarak (kümülatif) birikmesiyle gelişir.
4
Dördüncü durum incelenir. Düşünürün toplumsal doğruları doğrudan kabul etmeyip bunların kaynağını ve doğruluğunu sorgulayan sorular sorduğu görülür.
Bu durum, verili olanı olduğu gibi benimsememe ve temellerini irdeleme anlamına gelen 'Sorgulayıcılık' özelliğiyle eşleşir.
Sorgulayıcılık, felsefenin dogmatik kabullere karşı çıkarak her konuyu soru konusu yapma tavrıdır.

Anahtar Kavram

Felsefi Düşüncenin Ayırt Edici Özellikleri
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla