Soru

Zorluk: OrtaFiziksel ve Kimyasal Değişimlerin Ayırt Edilmesi

Aşağıdaki sol sütunda verilen olayları, sağ sütunda verilen bu olaylar sırasında meydana gelen etkileşim türü ve değişim açıklamalarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

  • Gümüş metalinin açık havada zamanla kararmasıGümüş atomlarının havadaki kükürtlü bileşiklerle tepkimeye girerek güçlü etkileşimler oluşturduğu kimyasal değişim
  • Suyun elektroliz edilerek bileşenlerine ayrıştırılmasıGüçlü etkileşimlerin koptuğu ve su moleküllerindeki atomlar arası kovalent bağların kırılarak yeni kimyasal türlerin oluştuğu kimyasal değişim
  • Su buharının (H2O(g)H_2O_{(g)}) yoğunlaşarak sıvı suya dönüşmesiZayıf etkileşimlerin (moleküller arası hidrojen bağları ve dipol-dipol) oluştuğu, eşlik eden enerji değişiminin 40 kJ/mol40\text{ kJ/mol} sınır değerinden büyük olduğu fiziksel değişim
  • Oksijen gazının (O2(g)O_{2(g)}) suda fiziksel olarak çözünmesiZayıf etkileşimlerin (dipol-indüklenmiş dipol) kurulduğu ve eşlik eden enerji değişiminin 40 kJ/mol40\text{ kJ/mol}'den küçük olduğu fiziksel değişim

Cevap

Gümüş metalinin açık havada zamanla kararması olayı gümüş atomlarının kükürtlü bileşiklerle tepkimeye girerek güçlü etkileşimler oluşturmasıyla; suyun elektroliz edilmesi su moleküllerindeki atomlar arası kovalent bağların kırılmasıyla; su buharının yoğunlaşması 40 kJ/mol40\text{ kJ/mol} sınır değerinden büyük olan hidrojen bağları ve dipol-dipol zayıf etkileşimlerinin oluşmasıyla; oksijen gazının suda çözünmesi ise dipol-indüklenmiş dipol zayıf etkileşimlerinin kurulmasıyla eşleşir.
Sol sütundaki her bir değişim olayı, zayıf/güçlü etkileşimlerin kopması/oluşması ve eşlik eden enerji değişim miktarları dikkate alınarak sağ sütundaki doğru açıklamalarla eşleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Kimyasal ve fiziksel değişimlerin temel özelliklerini belirleme
Gümüşün kararması ve suyun elektrolizi yeni kimyasal türlerin oluştuğu kimyasal değişimlerdir; suyun yoğunlaşması ve oksijenin çözünmesi ise kimlik özelliğinin değişmediği fiziksel değişimlerdir.
Olayların fiziksel veya kimyasal değişim sınıfına girdiğini saptamak doğru eşleştirmenin ilk adımıdır.
2
Kimyasal değişimlerdeki bağ yapılarını ve etkileşimleri analiz etme
Gümüşün kararmasında gümüşün havadaki maddelerle kimyasal tepkimeye girerek güçlü etkileşimler oluşturduğu, suyun elektrolizinde ise atomlar arası güçlü kovalent bağların koptuğu belirlenir.
Kimyasal olaylarda atomlar veya iyonlar arası güçlü etkileşimlerin değiştiğini doğrulamak gerekir.
3
Fiziksel değişimlerdeki moleküller arası etkileşimleri ve enerji değişimlerini analiz etme
Su buharının yoğunlaşmasında moleküller arası hidrojen bağları ve dipol-dipol etkileşimleri kurulur; bu olay fiziksel olmasına rağmen eşlik eden enerji 40,7 kJ/mol40,7\text{ kJ/mol} olup 40 kJ/mol40\text{ kJ/mol} sınırından büyüktür. Oksijen gazının suda çözünmesinde ise polar H2OH_2O ile apolar O2O_2 arasında zayıf dipol-indüklenmiş dipol bağları oluşur ve enerji 40 kJ/mol40\text{ kJ/mol}'den küçüktür.
Her iki olay da fiziksel olmasına rağmen biri enerji sınırı istisnası içerirken diğeri zayıf etkileşim türüne göre ayırt edilir.

Anahtar Kavram

Fiziksel değişimlerde moleküller arası zayıf etkileşimler değişirken, kimyasal değişimlerde atomlar veya iyonlar arası güçlü etkileşimler değişir. 40 kJ/mol40\text{ kJ/mol} değeri fiziksel ve kimyasal değişimleri ayırt etmede genel bir referans olsa da suyun yoğunlaşması gibi bazı fiziksel değişimlerde bu sınır aşılabilir.
Bu soruyu puanla