Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTarihsel Olay ve Olgu Ayrımı

Tarih dersinde öğretmen, tahtaya şu iki gelişmeyi yazmıştır:

I. 1839 yılında Tanzimat Fermanı'nın ilan edilmesi
II. Osmanlı İmparatorluğu'nda anayasal düzene geçiş ve demokratikleşme süreci

Öğretmen, öğrencilerinden bu iki gelişmeyi tarih metodolojisindeki "olay" ve "olgu" kavramları açısından değerlendirmelerini istemiştir.

Buna göre, öğrencilerin yaptığı aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Tanzimat Fermanı'nın ilanı, yeri ve zamanı belli, somut bir gelişme olduğu için "olay"; Osmanlı'nın demokratikleşme süreci ise bu gelişmenin ardından uzun bir zamana yayılan, soyut bir değişim olduğu için "olgu"dur.Cevap
  2. B
    Tanzimat Fermanı'nın ilanı uzun süreli ve soyut bir değişim gösterdiği için "olgu"; demokratikleşme süreci ise başlangıç ve bitişi kesin çizgilerle belli olan somut bir "olay"dır.
  3. C
    Her iki gelişme de başlangıç ve bitiş tarihleri net olarak belirlenebilen, biricik ve tekrarlanamaz nitelikteki tarihsel "olay" kavramına örnektir.
  4. D
    Demokratikleşme süreci, günümüzün insan hakları ve demokrasi anlayışıyla değerlendirildiğinde anakronizm (tarihsel yanılgı) oluşturduğu için ne olay ne de olgu olarak kabul edilebilir.
  5. E
    Tanzimat Fermanı'nın ilanı ve demokratikleşme süreci, herhangi bir neden-sonuç ilişkisi barındırmadığından tarih biliminin konusu olan olay veya olgu kapsamında değerlendirilemez.

Cevap

Tanzimat Fermanı'nın ilanı, yeri ve zamanı belli, somut bir gelişme olduğu için "olay"; Osmanlı'nın demokratikleşme süreci ise bu gelişmenin ardından uzun bir zamana yayılan, soyut bir değişim olduğu için "olgu"dur.
Tanzimat Fermanı'nın ilan edilmesi 1839 yılında gerçekleşmiş, somut ve başlangıcı ile bitişi net olan bir tarihsel olaydır. Osmanlı Devleti'ndeki anayasal düzene geçiş ve demokratikleşme süreci ise bu olayın ve sonrasındaki gelişmelerin etkisiyle uzun vadede ortaya çıkan, soyut ve genel bir tarihsel olgudur. Bu nedenle Tanzimat Fermanı'nın ilanının olay, demokratikleşme sürecinin ise olgu olarak nitelendirildiği değerlendirme doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Tarihsel olay ve olgu kavramlarının tanımlarını ve temel özelliklerini belirlemek.
Tarihsel olay; kısa süreli, başlangıç ve bitişi belli, somut ve biricik gelişmelerdir. Tarihsel olgu ise olayların sonucunda ortaya çıkan, uzun sürede gerçekleşen, soyut ve genel süreçlerdir.
Öncüllerde verilen tarihsel gelişmeleri doğru kavramlarla eşleştirebilmek için bu bilgilere ihtiyaç duyulur.
2
Öncüllerdeki gelişmeleri bu özelliklere göre sınıflandırmak.
I. öncüldeki Tanzimat Fermanı'nın ilanı (1839) somut, yeri ve zamanı belli bir gelişme olduğu için "olay"dır. II. öncüldeki demokratikleşme süreci ise bu olayların sonucunda gelişen uzun süreli ve soyut bir değişim olduğu için "olgu"dur.
Soruda verilen tarihsel örneklerin metodolojik analizini yapmak.
3
Elde edilen sınıflandırmayı seçeneklerle karşılaştırarak doğru yargıyı bulmak.
Tanzimat Fermanı'nın ilanı için olay, demokratikleşme süreci için olgu tanımını doğru gerekçelerle sunan seçeneğin doğru olduğu tespit edilir.
Doğru seçeneği belirleyip işaretlemek.

Anahtar Kavram

Tarihsel Olay ve Olgu Ayrımı
Bu soruyu puanla

Konular

Tarihsel Olay ve Olgu Ayrımı

Bu konudan daha fazla soru