Examkin

Soru

Zorluk: OrtaYoğunluk ve Erime Noktası Farkı ile Ayırma Yöntemleri

Karışımları bileşenlerine ayırmak için maddelerin yoğunluk ve erime noktası gibi fiziksel özelliklerinin farkından yararlanılabilir. Aşağıdaki tabloda bazı ayırma yöntemleri, bu yöntemlerin dayandığı temel özellik farkları ve örnek karışımlar verilmiştir:

YöntemTemel Özellik FarkıÖrnek Karışım
Ayırma hunisiSıvıların yoğunluk farkıXX ve YY sıvıları
Yüzdürme (Flotasyon)Katıların yoğunluk farkıKum ve odun talaşı
Erime noktası farkıMetallerin erime sıcaklığı farkıKurşun ve kalay (Lehim)

Buna göre, tabloda verilen yöntemler ve örnek karışımlar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    XX ve YY sıvılarının ayırma hunisi ile ayrılabilmesi için bu sıvıların birbiri içinde çözünmeyen heterojen bir karışım oluşturması gerekir.
  2. B
    Yüzdürme işleminde kum ve odun talaşını ayırmak için eklenecek sıvının yoğunluğu; kumun yoğunluğundan küçük, odun talaşının yoğunluğundan büyük olmalıdır.
  3. Yoğunlukları sırasıyla 0,8 g/cm30,8\text{ g/cm}^3 ve 1,0 g/cm31,0\text{ g/cm}^3 olan polar yapılı iki sıvıdan oluşan karışım, yoğunlukları farklı olduğu için ayırma hunisiyle bileşenlerine ayrılabilir.Cevap
  4. D
    Yoğunlukları farklı olan etil alkol ve su sıvıları, birbiri içinde tamamen çözündüğü için ayırma hunisi kullanılarak bileşenlerine ayrılamaz.
  5. E
    Lehim alaşımı erime noktası farkı yardımıyla ayrıştırılırken, alaşımı oluşturan metallerden erime noktası daha düşük olan metal önce eriyerek sıvı faza geçer.

Cevap

Yoğunlukları sırasıyla 0,8 g/cm30,8\text{ g/cm}^3 ve 1,0 g/cm31,0\text{ g/cm}^3 olan polar yapılı iki sıvıdan oluşan karışım, yoğunlukları farklı olduğu için ayırma hunisiyle bileşenlerine ayrılabilir.
Doğru cevap, polar yapılı iki sıvının yoğunlukları farklı olsa dahi birbiri içinde çözünerek tek fazlı (homojen) bir karışım oluşturacağını ve bu yüzden ayırma hunisi ile ayrılamayacağını belirten ifadedir. Ayırma hunisi yalnızca birbiri içinde çözünmeyen zeytinyağı-su gibi heterojen sıvı-sıvı karışımları için uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Ayırma hunisi yönteminin temel şartını belirlemek.
Ayırma hunisi yöntemi, birbiri içinde çözünmeyen (heterojen) ve yoğunlukları farklı olan sıvı-sıvı karışımlarına uygulanır.
Yöntemin temel sınırlılıklarını ve koşullarını netleştirmek.
2
Polar sıvıların çözünme davranışını değerlendirmek.
Benzer benzeri çözer kuralına göre polar yapılı sıvılar birbiri içerisinde iyi çözünerek homojen bir karışım (çözelti) oluştururlar.
Verilen iki sıvının karışım türünü (homojen/heterojen) saptamak.
3
Yoğunluk farkının homojen karışımlarda ayırma hunisiyle ayrılmaya yetip yetmeyeceğini kontrol etmek.
Homojen karışımlarda yoğunluk farkı olsa bile tek faz oluştuğu için ayırma hunisiyle ayırma yapılamaz. Dolayısıyla polar sıvıların ayırma hunisiyle ayrılacağını iddia eden ifade yanlıştır.
Sorunun cevabını belirlemek.

Anahtar Kavram

Yoğunluk farkıyla çalışan ayırma hunisi yöntemi yalnızca birbiriyle karışmayan heterojen sıvı-sıvı karışımlarına uygulanabilir; polar-polar gibi birbirinde çözünen homojen karışımlara uygulanamaz.
Bu soruyu puanla

Konular

Yoğunluk ve Erime Noktası Farkı ile Ayırma Yöntemleri

Bu konudan daha fazla soru