Soru

Zorluk: OrtaParagrafta Akışı Bozan Cümle

(I) Klasik Osmanlı minyatür sanatında, Batı resmindeki gibi üç boyutlu derinlik kazandıran tek noktalı perspektif kullanılmaz. (II) Sanatçı, figürleri önem derecelerine göre boyutlandırır ve mekânı üst üste binen düzlemler hâlinde kurgular. (III) Bu anlatım tarzında, arka planda kalması gereken ögeler yukarıda, ön plandakiler ise aşağıda gösterilerek bir hiyerarşi oluşturulur. (IV) Minyatürlerin yapımında kullanılan doğal pigmentlerin elde edilme süreçleri oldukça zahmetli aşamalardan oluşur. (V) Böylece izleyici, sahnedeki her unsuru herhangi bir geometrik kısalmaya uğramadan, kendi özgün biçimiyle algılar.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. IVCevap
  5. E
    V

Cevap

Dördüncü cümle parçanın anlam akışını bozmaktadır.
Paragrafta genel olarak klasik Osmanlı minyatür sanatında perspektif anlayışının olmayışı, figürlerin önem derecesine göre boyutlandırılması ve mekânın düzlemsel hiyerarşisi üzerinde durulmaktadır. Dördüncü cümle ise bu çizgiden saparak minyatürlerde kullanılan doğal pigmentlerin (boyaların) elde edilme aşamalarının zahmetli olmasından söz etmektedir. Konunun farklı bir yönüne değinen dördüncü cümle paragrafın akışını bozmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın genel konusunu ve ana düşüncesini belirlemek.
Metinde klasik Osmanlı minyatür sanatında üç boyutlu derinliğin (perspektifin) kullanılmayışı, bunun yerine figürlerin önemine göre yerleştirildiği düzlemsel bir hiyerarşinin esas alındığı anlatılmaktadır.
Akışı bozan cümleyi doğru tespit edebilmek için öncelikle metnin odak noktasını saptamak gerekir.
2
Cümlelerin birbirleriyle olan anlamsal ve yapısal ilişkilerini incelemek.
Birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci cümlelerin minyatürdeki mekân kurgusunu ve kompozisyon mantığın�� anlattığı görülür. Üçüncü cümledeki mekânsal düzenin sonucu, beşinci cümlede 'Böylece...' bağlacıyla bağlanarak izleyicinin sahneyi geometrik kısalma olmadan algılamasına bağlanır. Dördüncü cümle ise bu bütünlükten tamamen koparak doğal boyaların üretim süreçlerinden bahseder.
Cümleler arasındaki köprü ifadeleri ve konusal sapmaları analiz etmek akış bozulmalarını ortaya çıkarır.
3
Dördüncü cümle metinden çıkarılarak sağlamasını yapmak.
Dördüncü cümle çıkarılıp metin tekrar okunduğunda, üçüncü cümledeki mekân hiyerarşisi ile beşinci cümledeki izleyici algısı arasında doğrudan ve pürüzsüz bir geçiş olduğu teyit edilir.
Şüpheli cümle metinden atıldığında akışın düzelmesi, doğru yanıtı kesinleştirir.

Anahtar Kavram

Paragrafta akışı bozan cümleyi bulmak için metindeki ana düşünce çizgisinden sapan, farklı bir konuya veya aynı konunun tamamen farklı bir boyutuna (örneğin teknik kurgudan üretim aşamasına) geçen cümle belirlenmelidir.
Bu soruyu puanla