Soru

Zorluk: ZorNoktalı Virgül ve İki Noktanın Ayrımı ve Kullanımı

Tarihçiler geçmişi iki farklı yöntemle aydınlatır ( ) belgelerin sessiz tanıklığına başvurmak ve sözl�� kültürün izini sürmek. Araştırmacı ( ) bu süreçte kaynakları titizlikle sınıflandırır, bilgileri karşılaştırır ( ) okuyucuya ise sadece bu emeğin sonuçlarını tarafsızca aktarmak kalır. Bilimin amacı da zaten tek bir esasa dayanır ( ) gerçeğe ulaşmak.

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

  1. (:) (,) (;) (:)Cevap
  2. B
    (;) (,) (;) (:)
  3. C
    (:) (;) (,) (;)
  4. D
    (;) (,) (,) (;)
  5. E
    (:) (,) (,) (;)

Cevap

İlk boşluğa açıklama yapılacağı için iki nokta (:), ikinci boşluğa özneyi belirtmek için virgül (,), üçüncü boşluğa ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için noktalı virgül (;), son boşluğa ise açıklama/örnekleme yapılacağı için iki nokta (:) getirilmelidir.
Doğru sıralama 'iki nokta - virgül - noktalı virgül - iki nokta' şeklinde olmalıdır. İlk boşlukta iki farklı yöntem açıklanacağı için iki nokta konur. İkinci boşlukta özne vurgulanacağı için virgül kullanılır. Üçüncü boşlukta ise virgül barındıran sıralı cümleleri ayırmak için noktalı virgül kullanılır. Son boşlukta ise tek esasın ne olduğu açıklandığı için yine iki nokta getirilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci boşluğun işlevini belirleme
Cümlede 'iki farklı yöntem' denilerek açıklama yapılacağı belirtilmiş ve ardından bu yöntemler sıralanmıştır. Açıklama ve örnekleme yapılacak durumlardan önce iki nokta (:) kullanılır.
Kendisiyle ilgili açıklama verilecek veya örnek gösterilecek cümlelerin sonuna iki nokta konması kuralıdır.
2
İkinci boşluğun işlevini belirleme
Cümlenin öznesi olan 'Araştırmacı' sözcüğünü belirginleştirmek ve kendisinden sonraki ögelerden ayırmak için virgül (,) kullanılmalıdır.
Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek için virgül konur.
3
Üçüncü boşluğun işlevini belirleme
Burada iki bağımsız cümle ('Araştırmacı... karşılaştırır' ve 'okuyucuya ise... kalır') birbirine bağlanmaktadır. İlk cümlede zaten virgül ('...sınıflandırır, bilgileri...') kullanıldığı için iki cümleyi ayırmak amacıyla noktalı virgül (;) getirilmelidir.
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.
4
Dördüncü boşluğun işlevini belirleme
Cümlede 'tek bir esasa dayanır' ifadesinin ardından bu esasın ne olduğu ('gerçeğe ulaşmak') açıklanmıştır. Bu açıklama için iki nokta (:) getirilmelidir.
Kendisiyle ilgili açıklama yapılacak cümlenin sonuna iki nokta konur.

Anahtar Kavram

Noktalı virgül ile iki noktanın işlevsel farkları ve cümle içinde doğru konumlandırılması
Bu soruyu puanla