Soru

Zorluk: OrtaParagrafta Cümle Yerleştirme ve Sıralama

(I) Klasik genetik yaklaşımı, canlıların gelişim ve davranış kalıplarının ebeveynlerden devralınan DNA dizilimi tarafından harfiyen dikte edildiğini savunurdu. (II) Ancak çağdaş çalışmalar, çevresel uyaranların genlerin yapısını değiştirmeksizin onların çalışma düzenini etkileyebildiğini gösterdi. (III) Epigenetik olarak adlandırılan bu araştırma alanı; beslenme alışkanlıkları, stres düzeyi ve yaşanılan coğrafya gibi dış etkenlerin genlerin aktifleşme durumunu nasıl belirlediğini inceler. (IV) Hücre çekirdeğindeki bu sürecin kontrolü, DNA sarmalına eklenen küçük metil grupları veya histon proteinlerindeki değişimler gibi kimyasal işaretler yardımıyla yürütülür. (V) Diğer bir deyişle, yaşam boyunca karşılaşılan çevresel deneyimler, genlerin protein üretim hızını kontrol eden biyokimyasal birer işaretçiye dönüşür. (VI) Böylece aynı genetik koda sahip tek yumurta ikizlerinin, yaşam tarzlar��na bağlı olarak zamanla neden farklı hastalıklara veya fiziksel özelliklere sahip olduğu açıklanabilmektedir.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinden sonra "Bu moleküler işaretçiler, DNA dizisini değiştirmeden hangi genlerin aktif hangilerinin pasif kalacağını belirleyen hücresel birer şalter görevi üstlenir." cümlesi getirilmelidir?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. D
    IV
  5. VCevap

Cevap

Parçadaki beşinci cümleden sonra
Beşinci cümle 'biyokimyasal birer işaretçiye dönüşür' şeklinde bitmektedir. Getirilmesi istenen cümle ise 'Bu moleküler işaretçiler' ifadesiyle başlayarak bu tanımı doğrudan devralmaktadır. Ayrıca yerleştirilen cümledeki 'şalter görevi' (genlerin aktif/pasif kalması), altıncı cümledeki tek yumurta ikizlerinin farklılaşması örneği için gerekli olan mekanik açıklamayı sunar ve 'Böylece' bağlantısını anlamlı kılar.

Adım Adım Çözüm

1
Parçaya yerleştirilecek cümlenin dil bilgisel ve anlamsal ipuçlarını belirleme.
Cümledeki 'Bu moleküler işaretçiler' ifadesi, kendinden önceki cümlede mutlaka 'işaretçi' ya da buna karşılık gelen kimyasal bir kavramın geçtiğini gösterir. Ayrıca 'şalter görevi' ifadesi, genlerin aktif veya pasif olma durumuyla ilgilidir.
Paragraf yerleştirme sorularında anahtar kelimeler ve işaret sıfatları en güçlü bağlayıcılardır.
2
Numaralanmış cümlelerin son kelimelerini ve bağlamlarını inceleme.
Beşinci cümle 'biyokimyasal birer işaretçiye dönüşür' ifadesiyle bitmektedir. Yerleştirilecek cümledeki 'Bu moleküler işaretçiler' ifadesi, buradaki 'biyokimyasal birer işaretçi' kavramını doğrudan niteler ve akışı devam ettirir.
Anlamsal ve yapısal süreklilik, kelimeler arasındaki doğrudan kavramsal geçişlerle sağlanır.
3
Yerleştirilen cümlenin kendinden sonra gelen cümleyle olan mantıksal ilişkisini doğrulama.
Yerleştirilen cümlede genlerin 'aktif veya pasif kalmasını belirleyen şalter görevi' tanımlanmıştır. Altıncı cümledeki 'Böylece' ifadesi, bu şalterlerin çalışma durumuna göre tek yumurta ikizlerinin zamanla nasıl farklılaştığını açıklayarak mantıksal bir sonuç oluşturur.
Yerleştirilen cümlenin sadece öncesiyle değil, sonrasıyla da tam bir uyum içinde olması gerekir.

Anahtar Kavram

Paragrafta anlam bütünlüğü ve cümleler arası yapısal-anlamsal bağlar (özellikle işaret sıfatları ve geçiş ifadeleri yardımıyla cümle yerleştirme).
Bu soruyu puanla