Soru

Zorluk: OrtaPlazma Hâli ve Özellikleri

Evrendeki görünür maddenin büyük bir kısmını oluşturmasına rağmen yeryüzünde doğal olarak az bulunan plazma hâlinin özellikleri ile ilgili yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi hatalıdır?

  1. A
    Elektriksel olarak nötr olmasına rağmen, yapısındaki serbest iyon ve elektronlar sayesinde elektrik akımını ve ısıyı metaller gibi iyi iletir.
  2. B
    Belirli bir şekil ve hacme sahip olmaması yönüyle gazlara benzerken, elektrik ve manyetik alandan etkilenmesiyle gazlardan ayrılır.
  3. C
    Güneş, yıldızlar ve şimşek doğal plazma sınıfına girerken; floresan lambalar ve neon ışıkları yapay plazma sınıfında yer alır.
  4. Yüksek sıcaklık ve enerji düzeyinde bulunması sebebiyle, kimyasal tepkimelerin gerçekleşme hızı plazma ortamında gaz hâline göre daha düşüktür.Cevap
  5. E
    Taneciklerinin yüksek enerjili olması ve uyarılmış atomların temel hâle dönmesi sırasında etrafa foton yayılması sonucu ışıma yapar.

Cevap

Yüksek sıcaklık ve enerji düzeyinde bulunması sebebiyle, kimyasal tepkimelerin gerçekleşme hızı plazma ortamında gaz hâline göre daha düşüktür.
Kimyasal tepkimelerin hızı; taneciklerin kinetik enerjisi, çarpışma sıklığı ve sıcaklık arttıkça artış gösterir. Plazma hâli, maddenin en yüksek enerjili ve en sıcak hâllerinden biri olduğu için plazma ortamındaki tepkimeler gaz hâline göre çok daha hızlı gerçekleşir. Bu nedenle, tepkime hızının gaz hâline göre daha düşük olduğunu savunan ifade yanlıştır ve aranan hatalı değerlendirmedir.

Adım Adım Çözüm

1
Plazma hâlinin genel özelliklerini (iletkenlik, yüksüzlük, manyetik alandan etkilenme) analiz edin.
Plazmanın yüksek sıcaklık ve enerji içerdiğini, yapısında serbest yüklü tanecikler barındırdığını, toplamda elektriksel olarak nötr olduğunu ve elektrik ile manyetik alandan etkilendiğini belirleyin.
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunu test edebilmek için temel plazma özelliklerini ortaya koymak gerekir.
2
Plazma ortamında gerçekleşen kimyasal tepkimelerin hızını ve taneciklerin enerji durumunu değerlendirin.
Yüksek enerjili taneciklerin çarpışma sıklığı ve hızı yüksek olduğundan, plazma ortamındaki tepkimelerin gaz hâline göre çok daha hızlı gerçekleştiğini belirleyin.
Hatalı olan önermeyi tespit etmek amacıyla hız, enerji ve sıcaklık ilişkisini kurmak gerekir.

Anahtar Kavram

Plazma Hâlinin Özellikleri ve Davranışı
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla