Soru

Zorluk: OrtaParagrafta Akışı Bozan Cümle

(I) Edebiyatımızda Batılı anlamda deneme türünün ilk olgun örnekleri Cumhuriyet Dönemi'nde, özellikle de Nurullah Ataç'ın yazılarıyla kar��ımıza çıkar. (II) Ataç, kendine has devrik cümleleri ve samimi üslubuyla bu türün sınırlarını çizerken Türkçenin özgün söz varlığından da ustalıkla yararlanmıştır. (III) Gazete ve dergilerde yayımlanan bu yazılar, okurla doğrudan bir söyleşi havası kurarak deneme türünün özgür ruhunu Türk okuruna tanıtmıştır. (IV) Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatında deneme yazarlarının önemli bir kısmı, Batı edebiyatındaki hümanist felsefi akımları yakından takip etmiştir. (V) Onun öznelci, benmerkezci ama bir o kadar da ufuk açıcı bu yazı tarzı, arkasından gelen kuşa��ın denemeyi bağımsız bir tür olarak benimsemesini kolaylaştırmıştır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. IVCevap
  5. E
    V

Cevap

Dördüncü cümle parçanın anlam akışını bozmaktadır.
Dördüncü cümle parçanın anlam akışını bozmaktadır. Paragrafın genelinde Nurullah Ataç'ın Cumhuriyet Dönemi'nde deneme türüne katkıları, yazı tarzı ve dil yaklaşımı ele alınırken dördüncü cümlede konu genel olarak Cumhuriyet Dönemi deneme yazarlarının Batı edebiyatındaki hümanist felsefi akımları takip etmesine kaymıştır. Bu cümle aradan çıkarıldığında, üçüncü cümledeki 'deneme türünün özgür ruhunu Türk okuruna tanıtmıştır' ifadesi, beşinci cümledeki 'Onun öznelci, benmerkezci ama bir o kadar da ufuk açıcı bu yazı tarzı...' ifadesine doğrudan ve pürüzsüz biçimde bağlanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümlelerin ortak konusunu ve bu konuya bakış açısını belirleyin.
Parçanın genelinde Nurullah Ataç'ın Cumhuriyet Dönemi'ndeki deneme yazarlığı, üslubu ve dil anlayışı (devrik cümle kullanımı, samimi tarzı) ele alınmaktadır.
Akışı bozan cümleyi bulabilmek için öncelikle metnin ana temasını ve yazarın odak noktasını saptamak gerekir.
2
Her bir cümlenin kendinden önceki ve sonraki cümlelerle olan dilsel ve anlamsal ilişkisini (bağlayıcı ögeler, zamirler, ortak kelimeler) inceleyin.
İkinci cümlede Ataç'ın üslubuna girilmiş, üçüncü cümlede 'bu yazılar' ifadesiyle Ataç'ın yazıları kastedilmiş, beşinci cümlede ise 'Onun öznelci...' denilerek doğrudan Ataç'ın tarzına gönderme yapılmıştır. Ancak dördüncü cümlede konu birdenbire Cumhuriyet Dönemi deneme yazarlarının genel olarak Batı edebiyatındaki hümanist felsefi akımları takip etmesine kaymıştır.
Paragraftaki cümleler arasındaki zincirleme anlam bağını ve zamirlerin/göndermelerin hangi kavramları karşıladığını takip etmek akış dışı kalan unsuru belirlemeyi sağlar.
3
Konunun veya bakış açısının değiştiği, anlam zincirini kesintiye uğratan cümleyi tespit edin.
Dördüncü cümle odağı Nurullah Ataç'tan alıp genel bir yazar grubuna ve hümanist felsefeye yönelttiği için akışı bozmaktadır. Bu cümle çıkarıldığında üçüncü cümle ile beşinci cümle birbirine sorunsuz bir şekilde bağlanmaktadır.
Akışı bozan cümle, parçada konunun yönünü veya sınırlarını aniden değiştiren, paragraftan çıkarıldığında anlam bütünlüğünü sağlayan cümledir.

Anahtar Kavram

Paragrafta akışı bozan cümleyi bulmak için cümleler arasındaki anlam ve yapı ortaklığını (ana düşünce, konu, bağlayıcı ögeler) takip etmek gerekir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla