Soru

Zorluk: OrtaKılcallık Olayı

Kılcal borularda sıvıların yükselme ya da alçalma miktarının borunun kesit alanı ile ters orantılı olduğu bilinmektedir. Kesit alanları sırasıyla SS ve 2S2S olan iki cam boru, aynı sıcaklıktaki su ve cıva dolu kaplara daldırılıyor. Cam ve su arasındaki adhezyon kuvveti suyun kohezyon kuvvetinden büyükken, cıva atomları arasındaki kohezyon kuvveti cam ile cıva arasındaki adhezyon kuvvetinden büyüktür.

Buna göre, borularda gözlenen sıvı seviyeleri ve sıvı yüzeylerinin şekilleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kesit alanı 2S2S olan borudaki suyun yükselme miktarı, kesit alanı SS olan borudakinden daha fazladır ve su yüzeyi çukurdur.
  2. B
    Kesit alanı SS olan borudaki cıvanın yükselme miktarı, kesit alanı 2S2S olan borudakinden daha fazladır ve cıva yüzeyi tümsektir.
  3. Kesit alanı SS olan borudaki suyun yükselme miktarı, kesit alanı 2S2S olan borudakinden daha fazladır ve su yüzeyi çukurdur.Cevap
  4. D
    Kesit alan�� 2S2S olan borudaki cıvanın alçalma miktarı, kesit alanı SS olan borudakinden daha fazladır ve cıva yüzeyi tümsektir.
  5. E
    Kesit alanı SS olan borudaki suyun alçalma miktarı, kesit alanı 2S2S olan borudakinden daha fazladır ve su yüzeyi tümsektir.

Cevap

Kesit alanı SS olan borudaki suyun yükselme miktarı, kesit alanı 2S2S olan borudakinden daha fazladır ve su yüzeyi çukurdur.
Kılcallık olayında sıvı seviyesindeki değişim (yükselme veya alçalma miktarı) borunun kesit alanı ile ters orantılıdır. Cam ve su arasındaki adhezyon kuvveti kohezyondan büyük olduğu için su cam boruda yükselir ve yüzeyi çukur (içbükey) şekil alır. Bu nedenle kesit alanı SS olan daha dar boruda suyun yükselme miktarı, kesit alanı 2S2S olan borudakine göre daha fazladır.

Adım Adım Çözüm

1
Sıvı-katı çiftleri arasındaki adhezyon ve kohezyon ilişkisini inceleyerek sıvıların borudaki davranış yönünü (yükselme/alçalma) ve yüzey şeklini belirleyin.
Su için adhezyon > kohezyon olduğundan su boruda yükselir ve camı ıslatarak çukur (içbükey) yüzey oluşturur. Cıva için kohezyon > adhezyon olduğundan cıva boruda alçalır ve tümsek (dışbükey) yüzey oluşturur.
Kılcallığın yönünü ve sıvı menisküsünün biçimini belirleyen temel unsur adhezyon ve kohezyon kuvvetlerinin büyüklük ilişkisidir.
2
Kılcal borulardaki sıvı seviyesi değişiminin (yükselme ya da alçalma) boru kesit alanı ile ilişkisini analiz edin.
Sıvı seviyesindeki değişim miktarı, borunun kesit alanı ile ters orantılıdır. Buna göre, kesit alanı SS olan ince borudaki değişim (suda yükselme, cıvada alçalma) kesit alanı 2S2S olan kalın borudakinden daha fazladır.
Borunun kesit alanı küçüldükçe kılcallık etkisi daha belirgin hale gelir.
3
Elde edilen sonuçları birleştirerek doğru ifadeyi içeren seçeneği bulun.
Kesit alanı SS olan borudaki suyun yükselme miktarı, kesit alanı 2S2S olan borudakinden fazla olup su yüzeyi çukurdur.
Hem suyun yükselme yönü, hem çukur yüzey şekli hem de kesit alanıyla ters orantılılık kuralı bu ifadede doğru olarak bir araya getirilmiştir.

Anahtar Kavram

Kılcallıkta kesit alanı ile sıvı seviyesi değişimi arasındaki ters orantı ilişkisi ve adhezyon-kohezyon dengesinin menisküs şekline etkisi
Bu soruyu puanla