Soru

Zorluk: OrtaEmeviler ve Abbasiler Dönemi

Emeviler Dönemi'nde sınırların genişlemesi ve fetihlerin hızla devam etmesine rağmen Türkler ve İranlılar gibi Arap olmayan topluluklar arasında İslamiyet'in yayılma hızı görece düşük kalmıştır. Abbasiler Dönemi'nde ise fetihlerin hızı yavaşlamış, buna karşın Türklerin ve diğer Arap dışı milletlerin kitleler halinde İslamiyet'i kabul ettiği görülmüştür.

Emeviler ve Abbasiler dönemlerinde yaşanan bu farkın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Emevilerin Mevali politikası doğrultusunda Arap olmayan Müslümanları idari ve sosyal alanda öncelikli konuma getirmesi
  2. B
    Abbasiler Dönemi'nde ikta sisteminin yaygınlaştırılarak tarımsal üretimin ve hazine gelirlerinin artırılması
  3. Abbasilerin hoşgörülü ve ümmetçi bir yönetim anlayışı benimsemesine karşın Emevilerin Arap milliyetçiliğini esas alan bir politika gütmesiCevap
  4. D
    Her iki devletin de sınır güvenliğini korumak amacıyla bugünün ulus-devlet yapısına benzer milliyetçi savunma hatları oluşturması
  5. E
    Abbasiler Dönemi'ndeki kitleler halinde din değiştirme sürecinin, Karahanlı Devleti'nin kurulmasıyla aynı zaman diliminde gerçekleşen tekil bir olay olması

Cevap

Abbasilerin hoşgörülü ve ümmetçi bir yönetim anlayışı benimsemesine karşın Emevilerin Arap milliyetçiliğini esas alan bir politika gütmesi
Abbasilerin hoşgörülü ve ümmetçi yönetim tarzı, Arap olmayan Müslümanların (özellikle Türkler ve İranlıların) devlete bağlılığını artırmış ve onların İslamiyet'i benimsemelerini kolaylaştırmıştır. Emevilerin uyguladığı Mevali politikası ise Arap milliyetçiliğine dayandığı için Arap dışı Müslümanlarda dışlanmışlık hissi yaratmış ve İslamiyet'in yayılmasını geciktirmiştir. Bu nedenle iki dönem arasındaki bu farkın temel nedeni yönetim politikalarındaki bu köklü değişikliktir.

Adım Adım Çözüm

1
Emeviler ve Abbasiler dönemlerindeki sınır genişlemesi ile dinin yayılma hızları arasındaki çelişkiyi analiz etme
Emevilerde fetihlerin çok hızlı olmasına rağmen İslamiyet'in Arap dışı milletler arasında yavaş yayıldığı, Abbasilerde ise fetihlerin yavaşlamasına rağmen İslam'ın yayılmasının hızlandığı görülmüştür.
Soruda verilen tarihsel arka planı anlayarak iki dönem arasındaki temel politika farkını saptamak.
2
İki devletin yönetim anlayışlarını ve egemenlik politikalarını karşılaştırma
Emevilerin Arap milliyetçiliği (Mevali) politikası uyguladığı, Abbasilerin ise ümmetçi ve hoşgörülü (Arap olan ve olmayan Müslümanları eşit gören) bir politika izlediği belirlenmiştir.
Yönetim tarzlarındaki bu temel farkın Arap dışı toplumların (özellikle Türkler ve İranlılar) dine bakış açısına etkisini saptamak.
3
Elde edilen veriler doğrultusunda doğru seçeneğe ulaşma
İslamiyet'in yayılmasındaki bu farkın temel sebebinin Abbasilerin hoşgörülü ve ümmetçi politikası ile Emevilerin milliyetçi Mevali politikası olduğu sonucuna ulaşılır.
Farkın temel nedenini açıklayan seçeneği tespit etmek.

Anahtar Kavram

Mevali ve Ümmetçi Politika Farkı
Bu soruyu puanla