Soru

Zorluk: OrtaSözcüğün Yanlış Anlamda Kullanılması

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir sözcüğün yanlış anlamda kullanılmasından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

  1. Doğu Karadeniz'in dik yamaçlarına kurulu olan çay bahçeleri, sisli havalarda tüm vadiyi boydan boya kapsar.Cevap
  2. B
    Sanatçının son sergisinde yer alan ve geleneksel motiflerle bezenmiş tablolar, izleyicilerde derin bir hayranlık uyandırdı.
  3. C
    Küresel ısınmanın deniz ekosistemleri üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla ülkeler ortak bir çevre politikası yürütüyor.
  4. D
    Yazar, romanlarında toplumsal sorunları ele alırken bireyin iç dünyasındaki çatışmaları da göz ardı etmemeye özen gösteriyor.
  5. E
    Kütüphanedeki eski el yazması eserlerin korunması için yürütülen dijitalleştirme projesi, gelecek nesillere önemli bir miras bırakacak.

Cevap

Doğu Karadeniz'in dik yamaçlarına kurulu olan çay bahçeleri, sisli havalarda tüm vadiyi boydan boya kapsar.
Bu cümlede 'kapsar' sözcüğü yanlış anlamda kullanılmıştır. 'Kapsamak' bir şeyi içine almak, içermek anlamına gelir. Ancak çay bahçelerinin vadi üzerindeki durumu fiziksel olarak yayılma ve örtme durumudur. Bu nedenle 'kapsar' yerine 'kaplar' sözcüğü kullanılmalıdır. Sözcüğün yanlış anlamda kullanılmasından kaynaklanan anlatım bozukluğu bu cümlede yer almaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki sözcüklerin anlam sınırlarını ve bağlama uygunluklarını incelemek
Tüm seçeneklerdeki sözcükler incelendiğinde, ilk cümle dışındaki diğer cümlelerdeki kelimelerin anlamca ve yapıca bağlama uygun olduğu görülür.
Sözcüğün yanlış anlamda kullanılması hatasını bulmak için her sözcüğün sözlük anlamı ile cümlenin bütününde üstlendiği anlam karşılaştırılmalıdır.
2
İlk cümledeki 'kapsamak' ve 'kaplamak' sözcüklerinin farkını belirlemek
'Kapsamak' sözcüğü soyut veya somut sınırları içine almak anlamına gelirken, 'kaplamak' sözcüğü bir yüzeyi veya alanı örtmek, yayılmak anlamına gelir.
Çay bahçelerinin vadiyi örtmesi veya kaplaması anlatılmak istendiği için 'kapsamak' sözcüğünün kullanımı mantık ve anlam açısından yanlıştır.
3
Cümleyi doğru sözcükle yeniden kurarak anlatım bozukluğunu gidermek
Cümle, 'Doğu Karadeniz'in dik yamaçlarına kurulu olan çay bahçeleri, sisli havalarda tüm vadiyi boydan boya kaplar.' şeklinde düzeltildiğinde anlatım bozukluğu giderilmiş olur.
Doğru sözcüğün yerleştirilmesiyle cümlenin iletmek istediği fiziksel örtme anlamı netleşir.

Anahtar Kavram

Sözcüğün Yanlış Anlamda Kullanılması
Bu soruyu puanla