Soru

Zorluk: Ortaİslam'da Bilgi Ahlakı, Zan, Tecessüs ve Doğru Bilgiyi Arama

Bir mahallede yaşayan Ahmet, komşusunun evine akşam saatlerinde giren çıkan kişileri merak ederek bahçe duvarından komşusunun evini gözetlemiş ve içeride konuşulanları dinlemeye çalışmıştır. Aynı mahallede yaşayan Mehmet ise komşusunun bu misafirleri hakkında hiçbir somut bilgi ve belgeye sahip olmadı��ı hâlde, onların mutlaka kötü bir iş birliği içinde olduklarına dair kendi içinde kesin bir kanaate varmıştır.

Bu parçada Ahmet ve Mehmet’in sergilediği tutumlar, İslam bilgi ahlakında yerilen aşağıdaki kavramlardan hangileriyle sırasıyla ilişkilendirilebilir?

  1. A
    Zan - Tecessüs
  2. B
    Tecessüs - Gıybet
  3. Tecessüs - ZanCevap
  4. D
    İftira - Tecessüs
  5. E
    Haset - Zan

Cevap

Ahmet'in davranışı tecessüs, Mehmet'in davranışı ise zan kavramıyla ilişkilendirilir.
Parçada verilen ilk durumda Ahmet, komşusunun mahremiyetini ve gizli durumlarını araştırarak 'tecessüs' yapmıştır. İkinci durumda ise Mehmet, komşusu hakkında kesin bir bilgiye dayanmadan olumsuz bir tahminde bulunarak 'zan' (suizan) yapmıştır. Dolayısıyla doğru eşleştirme tecessüs ve zan şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Ahmet'in durumunu analiz etmek
Ahmet komşusunun gizli hallerini ve mahremiyetini araştırmıştır. Bu davranış İslam ahlakında 'tecessüs' olarak adlandırılır.
Tecessüs kavramının tanımını belirlemek ve parçadaki durumla eşleştirmek.
2
Mehmet'in durumunu analiz etmek
Mehmet komşusu hakkında kesin bilgi ve kanıta dayanmadan olumsuz tahminde bulunup kesin kanaat geliştirmiştir. Bu durum 'zan' (özellikle suizan) kapsamına girer.
Zan kavramının tanımını belirlemek ve parçadaki durumla eşleştirmek.

Anahtar Kavram

Tecessüs ve Zan Kavramları
Bu soruyu puanla