Baş grup elementleri olan X, Y ve Z nötr atomlarının periyodik sistemdeki yerleri aşağıdaki tabloda verilmiştir: | Element | Periyot | Grup | | :---: | :---: | :---: | | X | 2 | 5A | | Y | 3 | 5A | | Z | 3 | 3A | Buna göre X, Y ve Z elementleri ve iyonları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi ya

$X$ atomu 3 elektron alarak $X^{3-}$ iyonuna dönüştüğünde çekirdeğin çekim gücü azalır.

Baş grup elementleri olan X, Y ve Z nötr atomlarının periyodik sistemdeki yerleri aşağıdak… — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi)

Baş grup elementleri olan $X$ , $Y$ ve $Z$ nötr atomlarının periyodik sistemdeki yerleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Element	Periyot	Grup
$X$	2	5A
$Y$	3	5A
$Z$	3	3A

Buna göre $X$ , $Y$ ve $Z$ elementleri ve iyonları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A
Nötr atomlarının yarıçapları arasındaki ilişki $Z > Y > X$ şeklindedir.
$X$ atomu 3 elektron alarak $X^{3-}$ iyonuna dönüştüğünde çekirdeğin çekim gücü azalır.Cevap
C
$X^{3-}$ ve $Z^{3+}$ iyonları izoelektronik olup yarıçapları arasında $X^{3-} > Z^{3+}$ ilişkisi vardır.
D
$Y$ atomunun $Y^{3-}$ iyonuna dönüşmesi sürecinde elektron başına düşen çekim kuvveti azalır.
E
$Z$ atomu 3 elektron vererek $Z^{3+}$ iyonuna dönüştüğünde tanecik yarıçapı küçülür.

Cevap

Bir atomun elektron alması veya vermesi çekirdekteki proton sayısını değiştirmediğinden, çekirdeğin çekim gücü sabit kalır; bu süreçte yalnızca elektron başına düşen çekim kuvveti değişir.

Çekirdeğin çekim gücü proton sayısına bağlıdır ve fiziksel veya kimyasal olaylarda (elektron alma/verme gibi) çekirdek yapısı değişmediği için sabit kalır. Atom elektron aldığında sadece elektron sayısı arttığı için elektron başına düşen çekim gücü azalır. Bu nedenle çekirdeğin çekim gücünün azaldığını iddia eden ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Elementlerin periyodik sistemdeki konumlarına göre nötr atom yarıçaplarını kıyaslamak.

X

(2. periyot 5A) ve

Y

(3. periyot 5A) aynı gruptadır; aşağı doğru yarıçap arttığı için

Y > X

olur.

Y

(3. periyot 5A) ve

Z

(3. periyot 3A) aynı periyottadır; soldan sağa doğru çekirdek yükü arttığı için yarıçap azalır, bu nedenle

Z > Y

olur. Genel sıralama

Z > Y > X

şeklindedir.

Periyodik özelliklerde atom yarıçapının periyot ve grup numarası ile değişim mantığını uygulamak.

İzoelektronik iyonların yarıçaplarını karşılaşt��rmak.

X^{3-}

iyonunun 10 elektronu ve 7 protonu vardır.

Z^{3+}

iyonunun 10 elektronu ve 13 protonu vardır. Elektron sayıları ve dizilimleri aynı olan bu taneciklerden çekirdek yükü (proton sayısı) küçük olan

X^{3-}

iyonunun elektronları çekme gücü daha az olacağı için yarıçapı daha büyüktür (

X^{3-} > Z^{3+}

İzoelektronik taneciklerde proton/elektron oranının yarıçapa etkisini belirlemek.

Elektron alışverişinin çekirdeğin çekim gücü ve elektron başına düşen çekim kuvveti üzerindeki etkisini analiz etmek.

Atom elektron aldığında çekirdeğin yapısı ve proton sayısı değişmediğinden çekirdeğin toplam çekim gücü değişmez. Ancak elektron sayısı arttığı için elektron başına düşen çekim kuvveti azalır.

Çekirdek çekim gücü ile elektron başına düşen çekim kuvveti kavramları arasındaki farkı ortaya koymak.

Anahtar Kavram

Atom ve iyon yarıçaplarının periyodik sistemdeki değişim kuralları ile elektron alışverişinin tanecik yarıçapına ve çekim kuvvetlerine etkisi

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru