Soru

Zorluk: OrtaTürklerin İslamiyet'i Kabulü ve Talas Savaşı

Talas Savaşı'ndan (751) sonra Orta Asya üzerindeki Çin baskısının kırılmasıyla Türk boyları ile Müslüman Araplar arasındaki mücadeleler yerini barışçıl ve ticari ilişkilere bırakmıştır. Abbasi Devleti'nin, Emevilerin aksine Arap olmayan Müslümanlara eşit davrandığı ümmetçi politikası ve Türklerin savaşçılık özelliklerinden yararlanmak amacıyla kurduğu 'Avasım' ile 'Samarra' şehirleri, Türklerin ��slam dinini ve kültürünü yakından tanımalarını sağlamıştır. Bu süreç, Karluk, Yağma ve Çiğil gibi Türk boylarının kitleler halinde İslamiyet'i benimsemesinin önünü açmıştır.

Bu bilgilere göre, Türklerin İslamiyet'i kabul süreci ve sonrasındaki gelişmelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    Emevilerden miras kalan mevali politikasının, Abbasiler döneminde de ödünsüz uygulanmasıyla Türk boylarının İslam dinine geçişinin zorunlu kılındığı
  2. B
    Talas Savaşı'nın ardından Orta Asya'daki siyasi dengelerin Çin lehine değiştiği ve Türklerin bağımsızlık mücadelelerinin sona erdiği
  3. Abbasilerin izlediği eşitlikçi ve hoşgörülü siyasetin, Türklerin yeni dini benimsemelerinde ve İslam dünyasıyla bütünleşmelerinde belirleyici bir etken olduğuCevap
  4. D
    Türklerin İslamiyet'i kabul etmesiyle birlikte geleneksel konargöçer yaşam tarzının ve askeri yeteneklerinin tamamen ortadan kalktığı
  5. E
    Talas Savaşı sonrasında kurulan Avasım ve Samarra gibi şehirlerin sadece ticari amaçlarla inşa edilip askeri savunma özelliğinin bulunmadığı

Cevap

Abbasilerin izlediği eşitlikçi ve hoşgörülü siyasetin, Türklerin yeni dini benimsemelerinde ve İslam dünyasıyla bütünleşmelerinde belirleyici bir etken olduğu seçeneği doğrudur.
Abbasilerin, Emevilerin Arap milliyetçisi yaklaşımından vazgeçip tüm Müslümanları eşit gören ümmetçi ve hoşgörülü bir politika benimsemesi, Türklerin İslamiyet'e kitleler halinde geçmesini sağlayan en önemli faktördür. Ayrıca Türklerin askeri gücünden yararlanmak amacıyla kurulan şehirler bu etkileşimi artırmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki temel bilgileri ve tarihi bağlamı analiz etme
Talas Savaşı sonrasında Türk-Arap mücadelelerinin sona erdiği, Abbasilerin hoşgörülü (ümmetçi) bir politika izlediği ve Türklere askeri görevler vererek özel ordugah şehirleri kurduğu görülmektedir.
Sorunun kökünde verilen bilgilerin doğru analiz edilmesi, seçeneklerin elenmesi için gereklidir.
2
Abbasilerin Emevilerden farkını ve bunun Türklerin İslamiyet'i kabulüne etkisini değerlendirme
Emevilerin Arap milliyetçiliğine dayalı 'mevali' politikası yerine Abbasilerin uyguladığı eşitlikçi politikanın, Türk boylarının İslamiyet'e yakınlaşmasında anahtar rol oynadığı tespit edilir.
Türklerin kitleler halinde İslamiyet'e geçişinin nedenini doğrudan açıklayan seçeneği bulmak amaçlanmaktadır.
3
Seçenekleri analiz ederek yanlış olanları eleme
Mevali politikasının sürdürüldüğü iddiası, Çin baskısının arttığı iddiası ve askeri özelliklerin yok olduğu iddiaları paragraf ve tarihi gerçeklerle çeliştiği için elenir.
Doğru sonuca ulaşmak ve çeldiricilerin neden elendiğini netleştirmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Abbasilerin ümmetçi ve hoşgörülü politikalarının Türklerin İslamiyet'i kabulü üzerindeki kolaylaştırıcı etkisi
Bu soruyu puanla