Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSera Etkisi ve Ozon Tabakasının İncelmesi

Sera etkisi ve ozon tabakasının incelmesi ile ilgili,

I. Atmosferdeki kükürt dioksit (SO2SO_2) ve azot dioksit (NO2NO_2) gazlarının miktarının artması, Dünya genelinde sera etkisinin doğrudan güçlenmesine ve küresel ısınmaya yol açar.
II. Soğutucu akışkanlarda ve aerosollerde yaygın olarak kullanılmış olan kloroflorokarbonlar (CFCCFC), stratosfer tabakasındaki ozon (O3O_3) moleküllerini parçalayarak ozon tabakasının incelmesine neden olur.
III. Ozon tabakasının incelmesi sonucunda yeryüzüne ulaşan morötesi (UVUV) ışınların artması, sera etkisini doğrudan artıran en temel faktördür.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. Yalnız IICevap
  3. C
    I ve II
  4. D
    II ve III
  5. E
    I, II ve III

Cevap

Ozon tabakasının incelmesine kloroflorokarbon (CFC) gazlarının neden olduğunu belirten yalnız ikinci ifade doğrudur.
Doğru olan ifade yalnız ikincidir. Kloroflorokarbon (CFC) gazları, ozon moleküllerini parçalayarak ozon tabakasının incelmesinden sorumlu temel kirleticilerdir. Kükürt dioksit (SO2SO_2) ve azot dioksit (NO2NO_2) gazları sera gazı olmayıp asit yağmurlarına neden olurlar. Ozon tabakasının incelmesi ise yeryüzüne ulaşan morötesi (UVUV) ışınları artırır ancak bu durum sera etkisini doğrudan artıran en temel faktör değildir; sera etkisi kızılötesi ışınların tutulmasıyla ilgilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci öncülde belirtilen kükürt dioksit (SO2SO_2) ve azot dioksit (NO2NO_2) gazlarının atmosferdeki temel etkilerini belirleyelim.
Bu gazlar atmosferdeki su buharı ile birleşerek asit yağmurlarının oluşumuna yol açar. Doğrudan küresel ısınmaya ve sera etkisine neden olan temel sera gazları (CO2CO_2, CH4CH_4, H2OH_2O gibi) arasında yer almazlar. Bu nedenle birinci öncül yanlıştır.
Hava kirleticilerin çevreye olan spesifik etkilerinin (asit yağmuru ile sera etkisi farkı) doğru ayırt edilmesi gerekir.
2
İkinci öncülde belirtilen kloroflorokarbon (CFCCFC) gazlarının ozon tabakası üzerindeki etkisini inceleyelim.
CFC gazları stratosfer tabakasına ulaştığında güneşten gelen yüksek enerjili morötesi ışınlar tarafından parçalanarak klor radikalleri açığa çıkarır. Bu radikaller ozon (O3O_3) moleküllerini zincirleme tepkimelerle parçalayarak ozon tabakasının incelmesine neden olur. Bu nedenle ikinci öncül doğrudur.
Ozon tabakasının incelmesinin kimyasal nedeninin kavranması amaçlanmıştır.
3
Üçüncü öncüldeki ozon tabakasının incelmesi ile sera etkisi arasındaki ilişkiyi değerlendirelim.
Ozon tabakasının incelmesi yeryüzüne ulaşan morötesi (UVUV) ışın miktarını artırarak canlı sağlığına zarar verir ancak küresel ısınmayı ve sera etkisini doğrudan artıran ana faktör değildir. Sera etkisi, yeryüzünden geri yansıyan kızılötesi (ısı) ışınların sera gazlarınca soğurulmasıyla ilgilidir. Bu nedenle üçüncü öncül yanlıştır.
Ozon tabakasının incelmesi ile sera etkisinin fiziksel mekanizmalarının ve çevre üzerindeki sonuçlarının karıştırılmaması gerekir.

Anahtar Kavram

Sera etkisi ve ozon tabakasının incelmesi olaylarının nedenleri, sonuçları ve bu olaylarda rol oynayan gazların birbirinden ayırt edilmesi.
Bu soruyu puanla

Konular

Sera Etkisi ve Ozon Tabakasının İncelmesi