Soru

Zorluk: KolayParagrafta Anlatım İlkeleri ve Nitelikleri

Bir sanatçının anlatımında pürüzsüzlük araması son derece doğaldır ancak bunu yaparken kelime tasarrufunu elden bırakmamalıdır. Bir yazarın 'yaşanmış eski hatıralarını kendi iç dünyasındaki gizli sırlarıyla' harmanladığını söylemesi, sözcük seçimi bakımından sorunludur. Hatıra zaten yaşanmış olandır, sır ise doğası gereği gizlidir. Bu tür kullanımlar anlatımın niteliğini zedeler.

Bu parçada eleştirilen yazarın anlatımında, aşağıdaki anlatım ilkelerinden hangisinin ihlal edildiği söylenebilir?

  1. DurulukCevap
  2. B
    Yalınlık
  3. C
    Akıcılık
  4. D
    Açıklık
  5. E
    Özgünlük

Cevap

Parçada eleştirilen yazarın anlatımında duruluk ilkesi ihlal edilmiştir.
Anlatımda gereksiz sözcüklerin kullanılması, duruluk ilkesine aykırıdır. 'Yaşanmış eski hatıra' ifadesinde hatıra zaten yaşanmış ve eski olandır; 'gizli sır' ifadesinde ise sır zaten gizli olandır. Dolayısıyla bu ifadelerde gereksiz sözcük kullanılarak duruluk ilkesi ihlal edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki eleştiri odağını belirleme
Yazarın 'yaşanmış eski hatıra' ve 'gizli sır' ifadelerini kullanmasının sözcük seçimi yönünden sorunlu olduğu belirtilmiştir.
Sorunun kaynağını tespit etmek için yazarın eleştirilen ifadelerindeki dilsel özelliği analiz etmek gerekir.
2
Eleştirilen ifadelerin anlamsal özelliklerini inceleme
'Hatıra' zaten yaşanmış bir olaydır, bu yüzden başına 'yaşanmış eski' getirilmesi gereksizdir. Benzer şekilde 'sır' da doğası gereği 'gizli' olur, bu nedenle 'gizli sır' ifadesindeki 'gizli' sözcüğü gereksiz kullanılmıştır.
Kelimelerin anlamca birbirini kapsayıp kapsamadığını kontrol ederek gereksiz sözcük kullanımını doğrulamak gerekir.
3
Elde edilen bulguyu anlatım ilkeleriyle eşleştirme
Gereksiz sözcük kullanımından kaçınma kuralı 'duruluk' ilkesiyle doğrudan ilişkilidir. Dolayısıyla duruluk ilkesi ihlal edilmiştir.
Anlatım ilkelerinin tanımlarını hatırlayarak gereksiz sözcük kullanımının hangi ilkenin ihlali olduğunu saptamak son adımdır.

Anahtar Kavram

Duruluk ilkesi, cümlede gereksiz sözcüklerin bulunmamasını, aynı anlama gelen ya da birbirini anlamca kapsayan kelimelerin bir arada kullanılmamasını ifade eder.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla