Soru

Zorluk: ZorProtista Alemi

Tatlı su ve deniz ekosistemlerinde yaşayan Protista alemi üyelerinin adaptasyonları ve hücresel yapıları ile ilgili araştırma yapan bir öğrenci, aşağıdaki gözlem sonuçlarını kaydetmiştir:

* **KK canlısı:** Tatlı suda yaşayan, aktif hareket edebilen, kloroplast bulunduran fakat hücre çeperi taşımayan tek hücreli bir organizmadır.
* **LL canlısı:** Denizlerde yaşayan, aktif olarak yalancı ayaklarıyla hareket eden ve beslenen tek hücreli bir organizmadır.
* **MM canlısı:** Tatlı su göllerinde büyük koloniler veya ipliksi yapılar oluşturan, selüloz hücre çeperine sahip, klorofilleriyle fotosentez yapan çok hücreli bir algdir.

Bu gözlemlere dayanarak KK, LL ve MM canlıları ile ilgili,

I. KK canlısı, hem ototrof hem de heterotrof beslenebilen Kamçılılar grubuna ait bir organizma olup hücresinde kontraktil koful bulundurur.
II. LL canlısı, hücre çeperi taşımadığı için besinlerini fagositozla hücre içine alabilir ve tuzlu su ortamında yaşadığı için aktif çalışan kontraktil koful bulundurmaz.
III. MM canlısı, tatlı suda yaşamasına rağmen hücre çeperine sahip olduğu için turgor durumuna geçemez ve fazla suyu uzaklaştırmak için kontraktil koful bulundurur.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

  1. A
    Yalnız II
  2. B
    Yalnız IIIIII
  3. C
    II ve IIIIII
  4. II ve IIIICevap
  5. E
    II, IIII ve IIIIII

Cevap

Doğru yanıt I ve II öncüllerini içeren seçenektir.
Doğru cevap, K ve L canlılarına ait ifadelerin doğru olduğunu, M canlısına ait ifadenin ise yanlış olduğunu belirten seçenektir. K canlısı (Euglena benzeri) tatlı suda yaşadığından ve çeperi olmadığından kontraktil koful taşır ve hem fotosentez yapıp hem de dışarıdan besin alabilir (ototrof-heterotrof). L canlısı (amip benzeri) çepersiz olduğu için fagositoz yapabilir ve denizel ortamda yaşadığı için kontraktil kofula ihtiyaç duymaz. M canlısı (çok hücreli yeşil alg) ise hücre çeperi bulundurduğu için hipotonik ortamda turgor basıncına sahip olur ancak çeperi sayesinde patlamaz; ayrıca çok hücreli protistlerde kontraktil koful bulunmaz.

Adım Adım Çözüm

1
K canlısının özelliklerini analiz etmek.
K canlısının hem ototrof hem heterotrof beslenebilen, tatlı suda yaşayan kamçılı bir protist (örneğin Euglena) olduğu ve hücre çeperi taşımadığı için ozmotik dengeyi korumak amacıyla kontraktil koful bulundurduğu belirlenir. Bu nedenle I. öncül doğrudur.
Tatlı suda yaşayan ve çeperi olmayan ökaryotik tek hücrelilerde hücre içine giren fazla suyun ATP harcanarak dışarı pompalanması için kontraktil koful bulunur.
2
L canlısının özelliklerini analiz etmek.
L canlısının hücre çeperi taşımadığı için endositoz (fagositoz) yapabildiği ve deniz gibi izotonik/hipertonik bir ortamda yaşadığı için aktif çalışan kontraktil koful bulundurmadığı belirlenir. Bu nedenle II. öncül doğrudur.
Hücre çeperinin olmaması hücre zarının içeri doğru çökerek besin kofulu oluşturmasına (fagositoz) izin verir. Deniz suyunda ise hücre içine ozmotik olarak aşırı su girişi olmadığından kontraktil koful faaliyeti görülmez.
3
M canlısının özelliklerini analiz etmek.
M canlısının çok hücreli bir alg olduğu, çok hücreli alglerde kontraktil koful bulunmadığı ve selüloz çeperi sayesinde hipotonik ortamda su alarak turgor durumuna geçtiği (fakat patlamadığı) belirlenir. Bu nedenle III. öncül yanlıştır.
Kontraktil koful sadece bazı tek hücreli tatlı su protistlerine özgüdür; çok hücrelilerde bulunmaz. Ayrıca çeperli hücreler hipotonik ortamda turgor basıncına maruz kalır ve çeper sayesinde hemoliz olmazlar.
4
Doğru öncülleri birleştirerek sonuca ulaşmak.
I ve II. öncüller doğru, III. öncül ise yanlış olduğundan doğru yanıt 'I ve II' olur.
Soruda verilen bilimsel gerçekler ve gözlem verileri birleştirildiğinde doğru kombinasyon elde edilir.

Anahtar Kavram

Protista Alemi canlılarının hücresel yapıları, adaptasyonları ve beslenme şekilleri
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla