Soru

Zorluk: OrtaParagrafta Akışı Bozan Cümle

(I) İnsanoğlunun yeryüzünü anlama ve sınırlandırma çabasının en somut göstergesi olan haritalar, tarih boyunca sadece birer coğrafi belge olarak kalmamıştır. (II) İlk çağlardan itibaren harita yapımı; egemenlik kurma, sınırları belirleme ve ticari rotaları kontrol etme aracı olarak kullanılmıştır. (III) Haritacılık tarihi boyunca kullanılan kâğıt, mürekkep ve baskı tekniklerinin kalitesi, haritanın dayanıklılığını ve görsel değerini doğrudan etkilemiştir. (IV) Gücü elinde bulunduran krallıklar ve imparatorluklar, harita üretimini adeta devlet sırrı gibi koruyarak jeopolitik üstünlüklerini sürdürmek istemişlerdir. (V) Dolayısıyla haritalar, çizildikleri dönemin siyasi güç dengelerini ve ideolojik yönelimlerini yansıtan birer egemenlik vesikası olarak okunmalıdır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi d��şüncenin akışını bozmaktadır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. IIICevap
  4. D
    IV
  5. E
    V

Cevap

Üçüncü cümle (III. cümle) düşüncenin akışını bozmaktadır.
Paragrafın genelinde haritaların tarih boyunca siyasi iktidar, devlet sınırları, jeopolitik egemenlik ve güç ilişkileriyle olan bağı ele alınmaktadır. Buna karşın, üçüncü cümlede harita yapımında kullanılan kâğıt, mürekkep kalitesi ve baskı teknikleri gibi teknik/fiziksel unsurlardan bahsedilerek konunun yönü tamamen değiştirilmiştir. Bu durum paragrafın düşünce akışını bozmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafı oluşturan cümlelerin ortak konusu ve ana düşüncesi belirlenir.
Paragraftaki I, II, IV ve V numaralı cümlelerin haritaların tarih boyunca siyasi otorite, egemenlik ve jeopolitik güç aracı olarak nasıl kullanıldığını ele aldığı görülür.
Paragrafın ana konusunu ve tematik sınırlarını belirlemek, bu sınırlardan sapan cümleyi bulmak için gereklidir.
2
Her cümlenin odak noktası incelenerek tematik sapma gösteren cümle tespit edilir.
III numaralı cümlenin harita yapımında kullanılan kâğıt, mürekkep ve baskı kalitesi gibi tamamen teknik, fiziksel ve maddi özelliklere değindiği saptanır.
Ana konudan koparak konunun farklı bir boyutuna (fiziksel/malzeme boyutu) ani geçiş yapan cümleyi belirlemek gerekir.
3
Akışı bozduğu düşünülen cümle metinden çıkarılarak anlam ve yapı bütünlüğü test edilir.
III numaralı cümle çıkarıldığında, II numaralı cümledeki egemenlik ve sınır belirleme ifadesinin, IV numaralı cümledeki krallıkların haritaları devlet sırrı olarak saklaması ifadesine doğrudan bağlandığı ve akışın pürüzsüzleştiği görülür.
Akışı bozan cümlenin tespiti metinden çıkarma yöntemiyle doğrulanmalıdır.

Anahtar Kavram

Paragrafta anlam bütünlüğü ve düşüncenin akışını bozan cümleyi tespit etme
Bu soruyu puanla