Soru

Zorluk: ZorParagrafta Akışı Bozan Cümle

(I) Eko-ele��tiri, edebiyat yapıtlarını insan ile çevre arasındaki ilişkiler açısından ele alan ve doğanın metinlerde nasıl temsil edildiğini sorgulayan disiplinler arası bir yaklaşımdır. (II) Bu kuram çerçevesinde yazarlar, eserlerinde vahşi doğanın yok oluşunu ve endüstrileşmenin ekosistem üzerindeki yıkıcı etkilerini estetik bir dille ele alırlar. (III) Küresel ısınmanın son yarım yüzyılda ulaştığı boyutlar, çevre kirliliğini kontrol altına almayı hedefleyen uluslararası antlaşmaların daha sıkı uygulanmasını zorunlu kılmaktadır. (IV) Böylelikle edebi metinler, sadece sanatsal birer nesne olmanın ötesine geçerek okurda çevre bilincinin uyanmasını sağlayan toplumsal bir işlev kazanır. (V) Nitekim çevre merkezli bu okuma biçimi, insanın doğaya hükmeden değil, onunla uyum içinde var olan bir özne olarak yeniden tanımlanmasına katkı sunar.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. IIICevap
  4. D
    IV
  5. E
    V

Cevap

Üçüncü cümle düşüncenin akışını bozmaktadır.
Paragrafın genelinde 'eko-eleştiri' kuramı, bu kuramın edebi eserlerdeki yansıması ve bu sayede edebi metinlerin üstlendiği işlev anlatılmaktadır. Ancak numaralanmış üçüncü cümlede edebiyat boyutundan tamamen uzaklaşılarak küresel ısınmanın ulaştığı boyutlar ve uluslararası çevre antlaşmalarının uygulanma zorunluluğu gibi siyasi/sosyal bir konuya geçilmiştir. Bu durum paragrafın düşünce akışını sekteye uğratmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın ana konusunu ve sınırlarını belirleyin.
Paragraf, eko-eleştiri kuramının edebiyattaki yerini, yazarların bu doğrultudaki estetik yaklaşımlarını ve edebi metinlerin kazandığı çevre bilinci işlevini ele almaktadır.
Düşüncenin akışını bozan cümleyi bulabilmek için öncelikle metnin genel sınırlarını ve odak noktasını anlamak gerekir.
2
Her bir cümlenin bir önceki ve bir sonraki cümleyle olan anlamsal ve yapısal ilişkisini inceleyin.
Birinci, ikinci, dördüncü ve beşinci cümleler birbirini 'Bu kuram', 'Böylelikle', 'Nitekim' gibi bağlayıcı unsurlarla takip ederek edebiyat ve çevre ilişkisini açıklar. Üçüncü cümle ise doğrudan küresel ısınma ve uluslararası antlaşmalara değinir.
Akışı bozan cümleler genellikle benzer sözcükleri (örneğin çevre, ekoloji) içerse de konunun işleniş açısını (edebi boyuttan siyasi/küresel boyuta) değiştirirler.
3
Akışı bozduğundan şüphelenilen cümleyi paragraftan çıkararak metni tekrar okuyun.
Üçüncü cümle çıkarıldığında, ikinci cümledeki yazarların estetik diline yapılan atıf, dördüncü cümledeki 'Böylelikle edebi metinler...' ifadesiyle kusursuz biçimde bağlanmaktadır.
Doğru tespiti doğrulamak için köprü işlevi gören bağlayıcı ögelerin uyumu test edilmelidir.

Anahtar Kavram

Paragrafta akışı bozan cümleyi tespit etmek için metnin konusunu, bakış açısını ve bağlayıcı ögelerini analiz etme.
Bu soruyu puanla