İslam'da doğru bilgiye ulaşmanın ve sahih bir inanç geliştirmenin önünde çeşitli zihinsel, psikolojik ve ahlaki engeller bulunmaktadır. Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersinde bu engelleri inceleyen bir grup öğrenci, gerçek yaşamdan çeşitli tutum örnekleri derlemiştir. Buna göre, sol sütunda verilen bireysel tutum örneklerini, sağ sütunda verilen doğru inancın ve bilgi edinmenin önündeki engellerle eşleştiriniz.
- Atalarından ve yetiştiği çevreden gördüğü inanç ve ibadet biçimlerini, hiçbir delil arama veya aklî süzgeçten geçirme ihtiyacı hissetmeden aynen kopyalayarak sürdüren ve dini sadece kültürel bir miras olarak yaşayan bireyin durumu.Doğruluğunu araştırmadan, bilgi ve delillere dayanmadan başkalarının inanç, düşünce ve davranışlarını körü körüne benimseme engeli (Taklit).
- Kendi mezhebinin veya dini cemaatinin yorumlarını mutlak ve değişmez tek doğru kabul edip, ayet ve hadislerin açık delilleri kendisine sunulmasına rağmen bu delilleri kendi grubunun görüşüne uymadığı gerekçesiyle peşinen reddeden bireyin tavrı.Bir görüşe, inanışa veya gruba aşırı tarafgirlikle bağlanıp, onun dışındaki her türlü delili ve hakikati dışlama, yeniliğe ve sorgulamaya kapalı olma engeli (Taassup).
- Kişisel çıkarları, dünyevi rahatı ve nefsi arzularıyla çatıştığı için, kesin dinî hükümlerin varlığını ve doğruluğunu bildiği halde bunları kendi isteklerine uydurarak yorumlayan veya bilerek görmezden gelen bireyin tutumu.Akıl ve vahyin nesnel rehberliği yerine bireysel istek, arzu, menfaat ve tutkuların peşine düşerek doğru inancın önüne set çekme engeli (Heva ve Heves).
- Farklı bir inanç veya düşünce grubunun mensupları hakkında hiçbir sahih bilgi edinmeden, sadece kulaktan dolma olumsuz iddialara dayanarak onlarla ilgili kesin kararlar veren ve gerçeği araştırma gereği duymayan bireyin yaklaşımı.Bir konu, inanç veya kişi hakkında yeterli delil ve bilgiye sahip olmadan peşin bir hükme vararak zihni yeni bilgilere kapatma engeli (Ön Yargı).
Cevap
Birinci durum Taklit ile, ikinci durum Taassup ile, üçüncü durum Heva ve Heves ile, dördüncü durum ise Ön Yargı ile eşleşmektedir.
Verilen örnek olaylar İslam dinî düşüncesindeki bilgi engelleriyle şu şekilde örtüşmektedir: Bilgi aramaksızın kopyalama davranışı taklit ile; kendi grubunu mutlaklaştırıp delilleri dışlama tavrı taassup ile; nefsi arzulara göre dini çarpıtma durumu heva ve heves ile; ve bilgi sahibi olmadan peşin hüküm verme yaklaşımı ön yargı ile tam olarak eşleşmektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İslam'da bilgi edinmenin ve doğru inancın önündeki engeller: taassup, taklit, heva ve heves, ön yargı.
Tahmini Süre:2m 30s