Soru

Zorluk: OrtaHücre Zarının Yapısı ve Özellikleri

Hücre zarının yapısını açıklayan akıcı mozaik zar modeline göre, zarın yapısında lipit, protein ve karbonhidrat molekülleri bulunur. Bu moleküllerin zardaki oranları, dizilişleri ve işlevleri hücreden hücreye değişiklik gösterir. Buna göre, hücre zarının yapısı, bileşenleri ve bu bileşenlerin işlevleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Hücre çeperine sahip bitki ve mantar hücreleri, çeperin sert yapısı nedeniyle hücre zarının esnekliğini tamamen yok ettiğinden, hücre zarından dış ortama doğru hiçbir şekilde ekzositoz olayı gerçekleştiremez.
  2. B
    Hipertonik (çok yoğun) ortama konulan bir hayvan hücresinde, hücre zarından hücre içine doğru osmozla su girişi gerçekleştiği için hücre şişer ve deplazmoliz durumuna geçer.
  3. Zarın dış yüzeyinde yer alan karbonhidratların protein ve lipitlerle birleşerek oluşturduğu glikokaliks tabakası, hücrelerin birbirini tanımasında ve hormonlar gibi sinyal moleküllerinin algılanmasında reseptör görevi görür.Cevap
  4. D
    Prokaryot hücrelerde hücre zarı, ökaryotlarda olduğu gibi çekirdek zarı, endoplazmik retikulum ve golgi aygıtı gibi zarlı organel ve yapıları oluşturarak hücresel bölünmeyi kontrol eder.
  5. E
    Bitki hücrelerinin zarında aktif taşıma yapan taşıyıcı proteinlerin çalışması için gerekli olan ATP, sadece kloroplastta fotofosforilasyonla üretilen ATP'nin sitoplazmaya aktarılmasıyla sağlanır.

Cevap

Zarın dış yüzeyinde yer alan karbonhidratların protein ve lipitlerle birleşerek oluşturduğu glikokaliks tabakası, hücrelerin birbirini tanımasında ve hormonlar gibi sinyal moleküllerinin algılanmasında reseptör görevi görür.
Hücre zarının dış yüzeyinde yer alan glikoprotein ve glikolipitlerin oluşturduğu glikokaliks tabakası, hücreye özgünlük kazandırarak hücrelerin birbirini tanımasında, seçici geçirgenlikte ve hormonlar gibi uyarıcı moleküllerin algılanmasında reseptör görevi görür.

Adım Adım Çözüm

1
Hücre zarı üzerindeki glikokaliks tabakasının yapısı ve işlevini analiz etmek.
Glikokaliks tabakası (glikoprotein ve glikolipitler), hücre zarının sadece dış yüzeyinde bulunur ve hücreye özgünlük (kimlik) kazandırır.
Hücrelerin birbirini tanıması ve dışarıdan gelen hormon/uyarıcı molekülleri reseptörleri aracılığıyla algılaması bu özgün tabaka sayesinde gerçekleşir.
2
Diğer seçeneklerde verilen ifadelerin biyolojik doğruluklarını kontrol etmek.
Çeperli hücrelerin ekzositoz yapabilmesi, hipertonik ortamda su kaybedilmesi (plazmoliz), prokaryotlarda zarlı yapıların olmaması ve kloroplast ATP'sinin kloroplast dışına çıkamaması kuralları çerçevesinde diğer seçeneklerin yanlış olduğu belirlenir.
Soruda verilen yanlış önermeler, öğrencilerin hücre zarı ve organel ilişkilerinde en çok yaptığı hataları temsil etmektedir.

Anahtar Kavram

Hücre zarının özgüllüğü, glikokaliks tabakasının yapısı ve işlevleri
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla