Examkin

Soru

Zorluk: OrtaParagrafta Akışı Bozan Cümle

(I) Yazılı kültürün henüz gelişmediği dönemlerde toplumsal belleğin korunması ve aktarımı, bütünüyle sözlü gelenek mekanizmaları üzerinden yürütülmekteydi. (II) Bu gelenek içinde yetişen destan anlatıc��ları, binlerce mısralık anlatıları zihinlerinde tutabilmek için uyak, ritim ve kalıp ifadeler gibi birtakım bellek destekleyici yöntemlere başvuruyorlardı. (III) Anlatı esnasında icra edilen ezgiler de ritmik yapıyı destekleyerek anlatıcının hafızasını taze tutmasına katkı sağlayan önemli birer yardımcıydı. (IV) Sözlü ürünlerin kâğıda geçirilme aşamasında ise anlatıcıların dilsel tercihlerinde ve üslubunda bazı zorunlu değişiklikler yapılmıştır. (V) Nitekim anlatıcı, bu ritmik kalıplar ve formüller sayesinde metni harfiyen ezberlemek zorunda kalmıyor, ana çatıya sadık kalarak doğaçlama yapabiliyordu.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. IVCevap
  5. E
    V

Cevap

Dördüncü cümle, parçanın genelinde ele alınan sözlü anlatıcıların hafıza teknikleri konusundan saparak ürünlerin yazıya geçirilme sürecindeki üslup değişikliklerine odaklandığı için düşüncenin akışını bozmaktadır.
Dördüncü cümle, parçanın odağında yer alan 'sözlü gelenek anlatıcılarının hafıza teknikleri ve doğaçlama yetenekleri' konusundan uzaklaşarak 'sözlü ürünlerin yazıya aktarılma sürecindeki dilsel ve üslupsal değişimler' gibi farklı bir konudan bahsetmektedir. Bu durum düşüncenin akışını kesintiye uğratmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçanın genel konusunu ve ana düşünce yönünü belirleme
Parçada, sözlü kültür dönemindeki destan anlatıcılarının binlerce dizeyi akıllarında tutmak için kullandıkları hafıza yöntemleri (uyak, ritim, kalıplar, müzik) ele alınmaktadır.
Paragraftaki cümlelerin ortak bir düşünce etrafında birleşip birleşmediğini anlamak için konunun sınırlarını çizmek gerekir.
2
Her bir cümlenin bir önceki ve bir sonraki cümleyle olan anlamsal ve yapısal bağlantısını inceleme
Birinci, ikinci ve üçüncü cümleler sırasıyla sözlü gelenek, anlatıcıların hafıza teknikleri ve ezgilerin bu belleğe katkısını anlatır. Beşinci cümle ise 'Nitekim' bağlayıcısıyla başlayarak bu tekniklerin (ritmik kalıplar ve formüller) doğaçlamaya nasıl imkan tanıdığını açıklar. Ancak dördüncü cümle, konuyu 'sözlü ürünlerin yazıya geçirilmesi sırasındaki dil ve üslup değişikliklerine' kaydırır.
Akışı bozan cümleyi bulmak için cümleler arasındaki geçişlerin ve anahtar kelimelerin uyumunu kontrol etmek şarttır.
3
Akışı bozan cümleyi paragraftan çıkarıp sağlamasını yapma
Dördüncü cümle çıkarıldığında üçüncü cümledeki 'ezgilerin ritmik yapıyı desteklemesi' ifadesi, beşinci cümledeki 'bu ritmik kalıplar ve formüller sayesinde...' açıklamasına doğrudan bağlanmakta ve anlam bütünlüğü kusursuz bir şekilde sağlanmaktadır.
Parçadan çıkarılan cümlenin ardından akışın düzelmesi, doğru cevabın dördüncü cümle olduğunu kesinleştirir.

Anahtar Kavram

Paragrafta akışı bozan cümleyi bulurken, konunun dışına çıkan veya konuya farklı bir bakış açısından yaklaşan cümleyi tespit etmek gerekir. Genellikle akışı bozan cümleden sonra gelen cümle, akışı bozan cümleden önceki cümleye anlamsal ve yapısal (bağlayıcı unsurlarla) olarak bağlanır.
Bu soruyu puanla

Konular

Paragrafta Akışı Bozan Cümle

Bu konudan daha fazla soru