Soru

Zorluk: OrtaNoktalı Virgül ve İki Noktanın Ayrımı ve Kullanımı

Kütüphanede araştırma yapan öğrenciler iki gruba ayrılmıştı ( ) fen bilimleri üzerinde çalışanlar, sosyal bilimleri tercih edenler ( ) Birinci gruptakiler fizik ( ) kimya ve biyoloji kitaplarını inceliyor ( ) ikinci gruptakiler ise tarih ( ) sosyoloji ve felsefe eserlerini raflardan indiriyordu.

Bu parçada bo�� bırakılan parantezlerin ( ) içine sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

  1. (:) (.) (,) (;) (,)Cevap
  2. B
    (;) (.) (,) (,) (,)
  3. C
    (:) (...) (,) (;) (,)
  4. D
    (:) (.) (,) (,) (,)
  5. E
    (;) (...) (,) (;) (,)

Cevap

İlk boşluğa iki nokta, ikinci boşluğa nokta, üçüncü boşluğa virgül, dördüncü boşluğa noktalı virgül ve beşinci boşluğa virgül getirilmelidir.
Doğru seçenekteki noktalama işaretleri Türk Dil Kurumunun kurallarına tam olarak uymaktadır. İlk boşlukta açıklama/örnekleme öncesi iki nokta kullanılmış; belirtilen sayıda örnek verilerek liste tamamlandığı için ikinci boşluğa nokta konmuş; eş görevli kelimeler virgülle ayrılmış ve içlerinde virgül bulunan iki bağımsız cümle noktalı virgül ile bağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Açıklama ve örneklerin başlayacağı ilk boşluğu analiz etme
İlk boşluktan önce 'iki gruba ayrılmıştı' denilerek bu grupların neler olduğu açıklanmaktadır. Kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur. Dolayısıyla ilk boşluğa iki nokta getirilmelidir.
Kendisiyle ilgili açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlenin sonuna iki nokta konur.
2
Örnekleme sonrasındaki cümlenin bitiş durumunu kontrol etme
Cümle başında 'iki grup' denilmiş ve 'fen bilimleri üzerinde çalışanlar, sosyal bilimleri tercih edenler' şeklinde her iki grup da belirtilmiştir. Örneklerin sayısı net bir şekilde sınırlanıp tamamlandığı için bu listenin sonuna (ikinci boşluğa) nokta (.) konmalıdır.
Benzer örneklerin devam edeceğini gösteren üç noktanın aksine, sayı belirtilip tamamlanan listelerin sonuna nokta konur.
3
Eş görevli kelimeleri ayırma ve sıralı cümle sınırını belirleme
Üçüncü boşluk 'fizik' ve 'kimya' kelimelerini, beşinci boşluk ise 'tarih' ve 'sosyoloji' kelimelerini ayırır. Bunlar eş görevli sözcükler olduğundan buralara virgül (,) konur. Dördüncü boşluk ise 'inceliyor' ve 'indiriyordu' yüklemleriyle kurulan iki bağımsız sıralı cümleyi bağlamaktadır. Cümlelerin kendi içinde virgül kullanıldığı için, bu iki sıralı cümleyi ayırmak için dördüncü boşluğa noktalı virgül (;) konmalıdır.
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.

Anahtar Kavram

İki nokta ile noktalı virgülün işlevsel ayrımı ve sıralı cümlelerde noktalı virgül kullanımı
Bu soruyu puanla