Soru

Zorluk: ZorTürklerin İslamiyet'i Kabulü ve Talas Savaşı

Türklerin İslamiyet'i kabul süreci ile Müslüman dünyasıyla kurdukları siyasi ve askeri ilişkiler düşünüldüğünde, aşağıda verilen tarihsel gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralaması nasıl olmalıdır?

  1. 1Emevilerin uyguladığı mevali politikası ve genişleme siyasetine karşı Türgişlerin Hazar ve Maveraünnehir boylarında Arap ilerleyişini engellemek adına askeri mücadeleye (Haristan Savaşı) girişmesi.
  2. 2Çin'in Orta Asya'daki yayılmacılığına karşı Karluk boyunun Abbasiler ile ittifak kurarak ortak düşmana karşı askeri dayanışma sergilemesi.
  3. 3Abbasilerin hoşgörülü siyaseti çerçevesinde, sınır güvenliğini korumak üzere Türk askeri güçleri için Samarra gibi özel ordugâh şehirlerinin inşa edilmesi.
  4. 4Satuk Buğra Han'ın İslam dinini kabul etmesiyle Karahanlı Devleti'nin İslamiyet'i resmi devlet dini ilan etmesi.
  5. 5Gazneli Mahmut'un Hindistan üzerine düzenlediği seferler ile İslamiyet'i yeni coğrafyalara taşıması ve Abbasi halifesinden 'Sultan' unvanı alması.

Cevap

Tarihsel gelişmelerin geçmişten günümüze doğru kronolojik sıralaması: Emeviler dönemi Haristan Savaşı çatışmaları, Talas Savaşı'ndaki Karluk-Abbasi askeri ittifakı, Abbasi sınırlarında Samarra ordugâh şehirlerinin kurulması, Karahanlı Devleti'nin İslamiyet'i resmi din olarak kabul etmesi ve Gazneli Mahmut'un Hindistan seferleridir.
Tarihsel sıralamada; ilişkilerin çatışmalı olduğu Emeviler dönemi Haristan Savaşı (737), ortak ittifakın sağlandığı Talas Savaşı (751), askeri entegrasyonu başlatan Samarra şehri (836), ilk devlet düzeyinde resmi din kabulünü yapan Karahanlılar (932) ve İslamiyet'i dış coğrafyalara yayan Gazneliler (1001) sırasıyla geçmişten günümüze ilerlemektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Emeviler Dönemi Türk-Arap çatışmalarının tarihini belirleme
Türgişler ile Emeviler arasındaki Haristan Savaşı (737) kronolojik olarak en eski olaydır.
İlişkilerin henüz İslamiyet'in kabulü gerçekleşmeden önceki ilk çatışma evresini oluşturması nedeniyle listenin ilk sırasına yerleştirilir.
2
Talas Savaşı'nın ittifak ilişkilerindeki yerini saptama
Çin tehdidine karşı Karluk-Abbasi askeri ortaklığının yaşandığı Talas Savaşı (751) ikinci sıradadır.
Bu savaş, çatışma dönemini bitirip Türkler ile Müslüman Araplar arasında barış ve yakınlaşma sürecini başlattığı için 8. yüzyılın ortasında konumlanır.
3
Abbasi dönemi askeri entegrasyonu tespit etme
Samarra gibi Türk ordularına özel ordugâh şehirlerinin kurulması (836) üçüncü sıraya yerleşir.
Talas Savaşı'nın ardından mevali politikasının terk edilmesiyle Türklerin Abbasi devlet kadrolarına askeri ve idari entegrasyonunu simgeler.
4
İlk Türk-İslam devletinin resmi dini kabul aşamasını belirleme
Karahanlı hükümdarı Satuk Buğra Han'ın İslamiyet'i resmi devlet dini yapması (932) dördüncü sıradadır.
Türklerin kendi kurdukları siyasi organizasyonda İslamiyet'i resmiyet kavuşturdukları 10. yüzyıl dönümünü ifade eder.
5
İslamiyet'i yayma ve koruyuculuk misyonunun gelişimini saptama
Gazneli Mahmut'un Hindistan seferleri (1001-1027) ve Sultan unvanı alması son sıraya yerleşir.
Türklerin İslam dünyasında halifelik makamının koruyucusu ve İslamiyet'in farklı bölgelere yayılmasında ana aktör haline geldiği 11. yüzyıl sürecini gösterir.

Anahtar Kavram

Türklerin İslamiyet'i kabul süreci ve bu sürecin askeri, siyasi aşamaları
Bu soruyu puanla