Soru

Zorluk: KolayNoktalı Virgül ve İki Noktanın Ayrımı ve Kullanımı

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki nokta (:) veya noktalı virgülün (;) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Pazardan elma, armut, muz; marketten ise süt, ekmek ve peynir aldım.
  2. B
    Yeni taşındığımız bu şehirde bizi iki şey şaşırttı: insanların sıcakkanlılığı ve caddelerin temizliği.
  3. Bu projeyi başarıyla tamamlamak için tek bir şeye ihtiyacımız var; planlı ve disiplinli çalışmak.Cevap
  4. D
    Roman; öykü ve masaldan daha uzun, karakter kadrosu yönünden daha zengin bir türdür.
  5. E
    Sınıftaki erkek öğrenciler futbol, basketbol oynamayı; kız öğrenciler ise voleybol, tenis oynamayı tercih ediyor.

Cevap

Doğru cevap, 'Bu projeyi başarıyla tamamlamak için tek bir şeye ihtiyacımız var; planlı ve disiplinli çalışmak.' cümlesidir. Bu cümlede noktalı virgül yerine iki nokta kullanılmalıdır.
Doğru seçenekte yer alan cümlede 'tek bir şeye ihtiyacımız var' ifadesinden sonra bu ihtiyacın ne olduğu açıklanmıştır. Dil bilgisi kurallarına göre, kendisiyle ilgili açıklama verilecek veya örnek gösterilecek cümlelerin sonuna iki nokta konmalıdır. Dolayısıyla bu cümlede noktalı virgül kullanılması bir noktalama hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki noktalama işaretlerinin (iki nokta ve noktalı virgül) kullanım bağlamlarını analiz etmek.
İki noktanın açıklama ve örneklemelerden önce, noktalı virgülün ise gruplandırma ve virgüllü ögeleri ayırma durumlarında kullanıldığı belirlenir.
Hangi işaretin hangi göreve sahip olduğunu saptamak hata analizi için ilk adımdır.
2
Seçeneklerdeki cümlelerin anlam ilişkilerini incelemek.
Sorunlu olan cümlede 'tek bir şeye ihtiyacımız var' ifadesinin ardından bu ihtiyacın ne olduğuna dair bir açıklama yapıldığı tespit edilir.
Cümledeki anlamın açıklama mı yoksa sıralama mı bildirdiğini belirlemek gerekir.
3
Kurala aykırı kullanımı belirleyip düzeltmek.
Açıklama cümlelerinden önce noktalı virgül değil, iki nokta konması gerektiğinden bu cümledeki kullanımın yanlış olduğu sonucuna varılır.
TDK kurallarına göre kendisinden sonra açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta konması zorunludur.

Anahtar Kavram

Noktalı virgül (;) ve iki noktanın (:) işlevsel ayrımı ve doğru kullanımı
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla