Soru

Zorluk: ZorParagrafta Anlatım İlkeleri ve Nitelikleri

Edebi bir yapıtın mükemmelliğe ulaşması, yazarın kelime tercihleriyle doğrudan ilintilidir. Nitelikli bir yazar, metnini inşa ederken her bir sözcüğe ayrı bir sorumluluk yükler. Onun cümlelerinden tek bir kelimeyi bile çıkaramazsınız; çünkü çıkardığınız anda anlam kalesi sarsılır, geride doldurulması imkansız bir boşluk kalır. Metinde hiçbir kelimenin lüzumsuz bir ağırlık yapmasına, sırf yer işgal etmek için orada bulunmasına izin verilmez. Bu titizlik, eseri hem biçimsel olarak hafifletir hem de anlamın doğrudan okura ulaşmasını sağlar.

Bu parçada yazarın üslubuna yönelik yapılan değerlendirmeler, aşağıdaki anlatım ilkelerinden hangisiyle nitelendirilebilir?

  1. A
    Yalınlık
  2. B
    Açıklık
  3. DurulukCevap
  4. D
    Akıcılık
  5. E
    Özlülük

Cevap

Duruluk
Parçada nitelikli bir yazarın üslubundan söz edilirken metinden hiçbir kelimenin çıkarılamayacağı, lüzumsuz ağırlık yapan kelimelere yer verilmediği vurgulanmıştır. Anlatımda gereksiz sözcük bulunmaması durumu, 'duruluk' ilkesinin temel tanımıdır. Bu nedenle yazarın üslup özelliği duruluk ile nitelendirilebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki anahtar ifadeleri belirlemek.
'Cümlelerinden tek bir kelimeyi bile çıkaramazsınız', 'hiçbir kelimenin lüzumsuz bir ağırlık yapmasına izin verilmez' gibi ifadeler tespit edilmiştir.
Yazarın üslubunun temel belirleyicisini anlamak için parçadaki anahtar nitelikler çözümlenmelidir.
2
Belirlenen özellikleri anlatım ilkeleri ile eşleştirmek.
Anlatımda gereksiz sözcük kullanılmaması, metinden kelime çıkarıldığında anlamın bozulması veya daralması 'duruluk' ilkesini tanımlar.
Tespit edilen yapısal özelliğin edebiyat teorisindeki tam karşılığını bulmak gerekir.
3
Seçenekleri analiz ederek doğru ilkeyi belirlemek ve çeldiricileri elemek.
Gereksiz sözcük barındırmamayı ifade eden duruluk doğru cevap olarak belirlenirken; süssüzlüğü ifade eden yalınlık, anlam netliğini ifade eden açıklık, telaffuz kolaylığını ifade eden akıcılık ve az sözle çok şey anlatmayı ifade eden özlülük seçenekleri elenir.
Çeldirici seçeneklerin neden yanlış olduğunu belirleyerek doğru sonuca ulaşmak.

Anahtar Kavram

Paragrafta Anlatım İlkeleri ve Nitelikleri
Bu soruyu puanla