Soru

Zorluk: OrtaXIX. Yüzyıl Modernleşmesi ve Kurumsal Islahatlar

Osmanlı klasik idari yapısında sadrazamın mutlak vekili olan sadaret kethüdası iç işlerinden sorumlu iken, divanın yazı işlerini yürüten reisülküttap dış yazışmaları yönetirdi. XIX. yüzyılda II. Mahmud tarafından yapılan düzenlemeyle sadaret kethüdalığı Dahiliye Nezareti'ne, reisülküttaplık ise Hariciye Nezareti'ne dönüştürülmüştür.

Bu kurumsal dönüşümün temel amacı ve Osmanlı idari yapısına getirdiği yenilik göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi savunulamaz?

  1. A
    Geleneksel yönetim birimlerinin yerini uzmanlaşmış bakanlık yapısının aldığı
  2. B
    Merkezî idarede iş bölümü ve bürokratik uzmanlaşmanın hedeflendiği
  3. Yönetimde meclis üstünlüğüne dayalı anayasal ve demokratik düzene geçilmesinin sağlandığıCevap
  4. D
    Sadrazamın ve sarayın geleneksel yetkilerinin modern devlet mekanizmasına uyumlandırıldığı
  5. E
    Devlet işlerinin yürütülmesinde daha hızlı ve koordineli bir karar alma mekanizması kurulmak istendiği

Cevap

Yönetimde meclis üstünlüğüne dayalı anayasal ve demokratik düzene geçilmesinin sağlandığı yargısı savunulamaz.
Doğru cevap, yönetimde meclis üstünlüğüne dayalı anayasal ve demokratik düzene geçilmesinin sağlandığı yönündeki yargıdır. II. Mahmud Dönemi'nde sadaret kethüdalığı ve reisülküttaplığın nezaretlere dönüştürülmesi idari yapıyı rasyonelleştirmeyi ve merkezi yönetimi güçlendirmeyi amaçlar. Bu ıslahatlar mutlak monarşi yapısı içinde gerçekleştirilmiştir. Osmanlı Devleti'nde anayasal düzene geçiş ve meclis üstünlüğü (Kanun-ı Esasi ve Meclis-i Mebusan) ancak 1876 yılında I. Meşrutiyet'in ilanıyla gerçekleşmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Öncülde verilen idari değişimin niteliğini analiz etmek.
Sadaret kethüdalığının Dahiliye Nezareti'ne, reisülküttaplığın Hariciye Nezareti'ne dönüştürülmesi idari bürokraside uzmanlaşmayı ve modern bakanlık (kabine) sistemine geçişi ifade eder.
Değişimin hangi alanda ve ne amaçla yapıldığını saptamak için bu analiz gereklidir.
2
Seçeneklerde verilen yargıları öncüldeki bilgilerle karşılaştırmak.
Bakanlıkların kurulması iş bölümünü, uzmanlaşmayı ve geleneksel yapının modernleşmesini destekler. Ancak meclis üstünlüğüne dayalı anayasal düzene geçiş bu dönemde gerçekleşmemiştir.
Yanlış olan ve savunulamayacak yargıyı tespit etmek için seçenekleri elemek gerekir.

Anahtar Kavram

XIX. Yüzyıl Osmanlı İdari Modernleşmesi ve Nezaretlerin (Bakanlıkların) Kurulması
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla