Soru

Zorluk: Çok zorÜsve-i Hasene Kavramı ve Ahzâb Suresi 21. Ayet

Ahzâb Suresi 21. ayetinde şöyle buyrulmaktadır:

*"Andolsun, Allah’ın Resûlünde sizin için; Allah’a ve ahiret gününe kavuşmayı umanlar ve Allah’ı çokça zikredenler için güzel bir örnek vardır."*

İslam ahlak felsefecileri, ayette geçen "güzel bir örnek" (üsve-i hasene) ifadesinin inananlar üzerindeki yansımaların�� incelerken şu tespitlerde bulunmuşlardır:

I. Hz. Peygamber'in örnekliği, tarihsel koşullardan bağımsız olarak o dönem Arap toplumunun kültürel alışkanlıklarının ve örfi uygulamalarının günümüze aynen aktarılmasını gerektirir.
II. Üsve-i hasene; peygamberin örnekliğini sadece ibadet hayatına yönelik ritüellerin taklidiyle sınırlandırmayıp, hayatın tüm alanlarını kuşatan ahlaki ve hukuki ilkelerin hayat tarzı haline getirilmesini amaçlar.
III. Ayette geçen "Allah’a ve ahiret gününe kavuşmayı umma ve Allah'ı zikretme" nitelikleri, Hz. Peygamber'i örnek almanın körü körüne bir taklit değil, inançsal ve bilinçli bir motivasyon zeminine dayanması gerektiğini gösterir.

Buna göre, "üsve-i hasene" kavramının özüne uygun bir din anlayışı geliştirmek isteyen bir araştırmacının, yukarıdaki tespitlerden hangilerini benimsemesi beklenir?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. C
    I ve II
  4. II ve IIICevap
  5. E
    I, II ve III

Cevap

II ve III öncüllerini içeren seçenektir.
Doğru seçenek, üsve-i hasene kavramının peygamberin hayatındaki evrensel ilke ve değerleri kapsadığını ve bu örnekliğin rastgele bir taklit değil, inançsal bir temel ve motivasyonla gerçekleşmesi gerektiğini belirten seçenektir. Hz. Peygamber’in sünneti ve örnekliği, tarihsel/kültürel alışkanlıkların körü körüne taklit edilmesi değil, getirdiği evrensel ahlak ve hukuk ilkelerinin hayatın tüm alanlarında içselleştirilmesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Ayet mealindeki anahtar kavramları ve üsve-i hasene terimini analiz etmek.
Üsve-i hasene kavramının inananlar için her alanda sergilenen "en güzel örnek" olduğu ve bu örneklik ilişkisinin inançsal bir motivasyonla kurulduğu belirlenir.
Sorunun kavramsal çerçevesini ayet meali üzerinden doğru kurmak için gereklidir.
2
Birinci öncülün doğruluğunu değerlendirmek.
Peygamberin örnekliğinin tarihsel örflerin aynen aktarılması olmadığı, aksine evrensel ahlak ilkelerinin zamana göre yeniden üretilmesi gerektiği saptanır. Bu nedenle birinci öncül elenir.
Örnekliğin kültürel taklitçilikle karıştırılması yanılgısını ayırt etmek için.
3
İkinci öncülün doğruluğunu değerlendirmek.
Peygamberin örnekliğinin sadece şekilsel ibadetlerle sınırlı kalmayıp hayatın ahlaki, hukuki ve sosyal tüm alanlarını kapsadığı tespit edilir. İkinci öncül doğru kabul edilir.
Kavramın dar yorumlanması (sadece ibadet ritüellerine indirgenmesi) hatasını aşmak için.
4
Üçüncü öncülün doğruluğunu değerlendirmek.
Ayetin sonunda yer alan "Allah’a ve ahiret gününe kavuşmayı umma" ifadesinin, peygamberi örnek edinme davranışının arkasındaki temel inançsal ve bilişsel motivasyonu gösterdiği doğrulanır. Üçüncü öncül doğru kabul edilir.
Ayetin metinsel unsurları ile inanç-amel ilişkisi arasındaki bağı kurabilmek için.
5
Doğru öncülleri bir araya getirerek nihai sonuca ulaşmak.
Yalnızca ikinci ve üçüncü öncüllerin araştırmacının benimseyeceği doğru yaklaşımlar olduğu belirlenir.
Seçenekler arasından doğru kombinasyonu saptamak için.

Anahtar Kavram

Üsve-i Hasene Kavramı ve Ahzâb Suresi 21. Ayeti'nin anlam alanı
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla