Examkin

Soru

Zorluk: OrtaCümlede Vurgu

Türkçede yüklemi fiil olan kurallı cümlelerde vurgu yüklemden hemen önceki öge üzerindeyken yüklemi isim olan cümlelerde vurgu yüklemin kendisinde bulunur.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde vurgulanan öge, cümlenin öznesidir?

  1. A
    Yıllardır görmediği eski dostunu karşıdan gelen kalabalığın arasında görünce heyecanla el salladı.
  2. Karadeniz'in hırçın dalgalarını yararak ilerleyen bu küçük tekneyi martılar koruyordu.Cevap
  3. C
    Köyün dar ve taşlı yollarından geçerek ilerleyen kağnı, nihayet kasabaya ulaştı.
  4. D
    Kütüphanenin en sakin köşesinde saatlerce çalışan çocuk, dün oldukça yorgundu.
  5. E
    Büyükbabam, her akşam yatmadan önce şöminenin başında bize masal anlatırdı.

Cevap

Karadeniz'in hırçın dalgalarını yararak ilerleyen bu küçük tekneyi martılar koruyordu.
Martıların koruduğu tekne ile ilgili olan cümlede, yüklem fiilsoylu bir sözcüktür ('koruyordu'). Fiil cümlelerinde vurgu yüklemden hemen önceki ögede yer alır. Bu yüklemden hemen önce gelen 'martılar' sözcüğü cümlenin öznesi görevinde olduğu için vurgu özne üzerindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerde yer alan cümlelerin yüklemlerini ve bu yüklemlerin kelime türlerini (isim ya da fiil) tespit edin.
Dört cümlede yüklem fiil ('el salladı', 'koruyordu', 'ulaştı', 'anlatırdı'), bir cümlede ise ek-fiil almış isimsoylu bir sözcüktür ('yorgundu').
Vurgunun yerini belirleyen temel kural yüklemin isim ya da fiil olmasıdır.
2
İsim cümlesi olan seçenekteki vurgunun yerini belirleyin.
'yorgundu' sözcüğü yüklem ve isimdir. Bu nedenle vurgu yüklemin kendisindedir.
İsim cümlelerinde vurgu doğrudan yüklem üzerindedir.
3
Yüklemi fiil olan cümlelerde yüklemden hemen önce yer alan sözcük veya sözcük gruplarını ve bunların cümledeki öge görevlerini analiz edin.
Heyecanla el sallayan kişiyle ilgili cümlede 'heyecanla' (zarf tümleci), martıların geçtiği cümlede 'martılar' (özne), kasabaya ulaşan kağnıyla ilgili cümlede 'kasabaya' (yer tamlayıcısı), büyükbabanın masal anlattığı cümlede ise 'masal' (belirtisiz nesne) yüklemden hemen önce gelmektedir.
Yüklemi fiil olan kurallı cümlelerde vurgu yüklemden bir önceki ögededir.
4
Bizden istenen özne vurgusunun hangi seçenekte gerçekleştiğini belirleyin.
Martıların koruduğu tekneyi anlatan cümlede yüklemden hemen önceki öge 'martılar' (özne) olduğundan vurgu özne üzerindedir.
Özne görevindeki sözcüğün vurgulandığı tek cümle budur.

Anahtar Kavram

Cümlede vurgu kuralları
Bu soruyu puanla

Konular

Cümlede Vurgu

Bu konudan daha fazla soru