Soru

Zorluk: OrtaParagrafta Akışı Bozan Cümle

(I) Bilişsel harita kavramı, bireyin fiziksel çevresini zihninde nasıl yapılandırdığını ve kodladığını açıklamak amacıyla ortaya atılmıştır. (II) Kent sakinleri, gündelik yaşam pratikleri içinde yollarını bulmak ve mekânı anlamlandırmak için bu zihinsel tasarımlardan aktif olarak yararlanırlar. (III) Modern kent planlamasında geniş caddelerin ve yeşil alanların artırılması, nüfus yoğunlu��unun getirdiği karmaşayı azaltmayı hedefler. (IV) Bu zihinsel şemalar; sadece sokakların geometrik yönünü değil, bireyin o mekâna yüklediği duygusal ve kültürel anlamları da bünyesinde barındırır. (V) Dolayısıyla nitelikli bir kentsel tasarım, bireylerin bu içsel haritalama süreçlerini kolaylaştıracak belirgin nirengi noktaları ve simgeler barındırmalıdır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. IIICevap
  4. D
    IV
  5. E
    V

Cevap

Üçüncü cümle (Modern kent planlamasında geniş caddelerin ve yeşil alanların artırılması, nüfus yoğunluğunun getirdiği karmaşayı azaltmayı hedefler.)
Üçüncü cümle, parçanın genelinde işlenen 'bilişsel harita ve zihinsel mekân tasarımı' temasından saparak, kent planlamasının nüfus yoğunluğunu azaltmaya yönelik fiziksel uygulamalarından bahsetmektedir. Bu durum metnin anlamsal bütünlüğünü ve düşünce akışını bölmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın genel konusunu ve yönünü belirleme.
Metnin bütününde bilişsel harita kavramı, bu haritaların kent yaşamındaki işlevi ve zihinsel mekân algısı ele alınmaktadır.
Paragrafın ana temasını belirlemek, bu temayla uyuşmayan yabancı cümleyi saptamanın ilk adımıdır.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal bağlantıları inceleme.
Birinci, ikinci, dördüncü ve beşinci cümleler bilişsel harita, zihinsel tasarımlar, zihinsel şemalar ve içsel haritalama kavramları üzerinden birbirine bağlanmaktadır. Üçüncü cümle ise zihinsel süreçlerden koparak doğrudan imar planlarına ve nüfus yoğunluğuna değinmektedir.
Düşüncenin akışını bozan cümle, zincirleme anlamsal bağı koparan ve konunun farklı bir boyutuna aniden geçiş yapan cümledir.
3
Akışı bozduğu düşünülen cümleyi çıkararak paragrafı yeniden okuma.
Üçüncü cümle metinden çıkarıldığında, ikinci cümledeki 'bu zihinsel tasarımlardan' ifadesi dördüncü cümledeki 'Bu zihinsel şemalar' ifadesine doğrudan bağlanmakta ve anlam akışı kusursuz hale gelmektedir.
Sorunun doğru çözüldüğünden emin olmak için şüpheli cümle çıkarılarak metnin tutarlılığı doğrulanmalıdır.

Anahtar Kavram

Paragrafta akışı bozan cümleyi bulurken, cümleler arasındaki zamir, sıfat veya ortak kavramlar gibi bağlayıcı unsurların izi sürülmeli ve konunun bakış açısını aniden değiştiren cümle tespit edilmelidir.
Bu soruyu puanla