Soru

Zorluk: OrtaParagrafta Akışı Bozan Cümle

(I) Nadirat kabineleri, Coğrafi Keşifler’in ardından Avrupalı soylular ve bilim meraklıları tarafından oluşturulan, egzotik nesnelerin sergilendiği ilk özel koleksiyonlardır. (II) Bu kabineler; doğa tarihi örnekleri, arkeolojik buluntular, tuhaf sanat eserleri ve dünyanın dört bir yanından getirilen sıradışı eşyalarla doldurulurdu. (III) Merak duygusunu tetikleyen bu koleksiyonlar, sadece birer sergileme alanı olmanın ötesinde, sahiplerinin toplumsal statüsünü ve entelektüel gücünü de simgelerdi. (IV) Günümüzde modern müzelerin kuruluş amaçlarının başında, kültürel mirası geniş kitlelere ulaştırmak ve eğitici programlar düzenlemek gelmektedir. (V) Zamanla bu dağınık ve kişisel koleksiyonlar, sınıflandırma sistemlerinin gelişmesiyle birlikte 18. yüzyıldan itibaren bugünkü modern müzelerin çekirdeğini oluşturmuştur.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. IVCevap
  5. E
    V

Cevap

Dördüncü cümle parçanın anlam bütünlüğünü ve düşünce akışını bozmaktadır. Parçada genel olarak nadirat kabinelerinin ne olduğu, içeriği ve tarihsel süreçte modern müzelerin kökenini nasıl oluşturduğu anlatılmaktadır. Ancak d��rdüncü cümlede, günümüz modern müzelerinin işlevsel amaçları ele alınarak konunun yönü ve zaman boyutu değiştirilmiştir. Beşinci cümlede ise yeniden nadirat kabinelerinin tarihsel geli��imine dönülerek modern müzelerin çekirdeğini nasıl oluşturduğu açıklanmış ve üçüncü cümledeki 'bu koleksiyonlar' ifadesiyle doğrudan bağ kurulmuştur.
Dördüncü cümle parçanın akışını bozmaktadır. Parçanın genelinde 'nadirat kabineleri' olarak adlandırılan tarihi koleksiyonların özellikleri ve modern müzeciliğe nasıl evrildiği anlatılmaktadır. Ancak dördüncü cümlede, günümüz modern müzelerinin toplumsal işlevlerine ve eğitim amaçlarına değinilmiştir. Beşinci cümlede geçen 'Zamanla bu dağınık ve kişisel koleksiyonlar...' ifadesi, üçüncü cümledeki nadirat kabinelerine gönderme yapmakta ve dördüncü cümle çıkarıldığında akışın kesintisiz devam ettiğini göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçanın genel konusunu belirlemek.
Parçanın konusunun 'nadirat kabineleri' adlı tarihi koleksiyonların özellikleri ve modern müzelerin doğuşundaki rolü olduğu saptanır.
Akışı bozan cümleyi bulabilmek için öncelikle parçanın hangi ana fikir ve konu etrafında şekillendiğini anlamak gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal bağlantıları incelemek.
Birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci cümlelerin birbirini tamamlayan tarihi bir gelişim çizgisine sahip olduğu görülür. Beşinci cümledeki 'bu dağınık ve kişisel koleksiyonlar' ifadesinin, üçüncü cümledeki 'bu koleksiyonlar' ve ikinci cümledeki içerik açıklamasıyla doğrudan bağlantılı olduğu anlaşılır.
Paragraftaki düşünce zincirinin halkalarını belirlemek ve kopukluk olan noktayı tespit etmek.
3
Konudan sapan veya yön değiştiren cümleyi tespit etmek.
Dördüncü cümlenin, tarihsel gelişimden aniden saparak günümüz modern müzelerinin toplumsal ve eğitsel işlevlerine odaklandığı belirlenir.
Paragrafın genel akışından farklı bir zaman dilimine ve amaca yönelen, düşünce akışını kesintiye uğratan cümleyi doğrulamak.

Anahtar Kavram

Paragrafta akışı bozan cümle sorularında, parçanın genelinde işlenen konudan farklı bir yöne sapan, konuyu çok genel ya da çok özel bir boyuta taşıyan veya tarihsel sıralamayı/mantık sırasını bozan cümle tespit edilir. Bu cümleden sonra gelen cümle, akışı bozan cümleden önceki cümleyle anlamsal ve biçimsel olarak (anahtar kelimeler, işaret sıfatları veya bağlayıcı ögeler yardımıyla) uyum sağlamalıdır.
Bu soruyu puanla