Examkin

Soru

Zorluk: ZorXVII. Yüzyıl Siyasi Gelişmeleri ve Antlaşmaları

Osmanlı Devleti'nin XVII. yüzyılda yürüttüğü diplomasi faaliyetleri incelendiğinde; 1606 Zitvatorok Antlaşması ile Avusturya karşısındaki diplomatik üstünlüğünü kaybederek hükümdarların eşitliği (mütekabiliyet) ilkesini kabul ettiği, 1672 Bucaş Antlaşması ile Batı'da en geniş sınırlarına ulaşmasına rağmen yeni toprak kazanma gücünün sınırlarına dayandığı ve 1699 Karlofça Antlaşması ile ilk kez büyük ölçekte toprak kaybederek savunmaya çekildiği görülmektedir. Bu tarihsel süreç ve antlaşmaların özellikleri dikkate alındığında, XVII. yüzyıl siyasi gelişmeleri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    Avrupa'daki askeri ve teknolojik üstünlüğün kabul edilerek Batı tarzı askeri ıslahatlara öncelik verildiği
  2. B
    Ulus devlet çıkarlarını korumak amacıyla dış politikada tamamen seküler ve milliyetçi esasların benimsendiği
  3. Askeri ve diplomatik alanda güç dengelerinin Osmanlı Devleti aleyhine dönüştüğüCevap
  4. D
    Kaybedilen toprakları geri almak amacıyla Avrupalı devletler arasındaki çıkar çatışmalarından yararlanılarak denge politikasının izlendiği
  5. E
    Zitvatorok Antlaşması ile diplomatik üstünlüğün kaybedilmesinin Osmanlı Devleti'nin Batı'daki toprak kazanımlarını tamamen durdurduğu

Cevap

Askeri ve diplomatik alanda güç dengelerinin Osmanlı Devleti aleyhine dönüştüğü
Askeri ve diplomatik alanda güç dengelerinin Osmanlı Devleti aleyhine dönüştüğünü belirten seçenek doğrudur. Çünkü metinde sunulan Zitvatorok Antlaşması ile Avusturya karşısındaki diplomatik üstünlüğün son bulması (mütekabiliyet ilkesi), Bucaş Antlaşması ile fetihlerin doygunluk noktasına ulaşması ve Karlofça Antlaşması ile büyük miktarda toprak kaybedilerek savunmaya çekilinmesi durumları, Osmanlı Devleti'nin küresel güç dengesinde gerilediğini ve savunma pozisyonuna geçtiğini açıkça ortaya koymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Zitvatorok, Bucaş ve Karlofça antlaşmalarının siyasi ve askeri etkilerini analiz etmek.
Zitvatorok'ta diplomatik eşitliğin kabul edilmesi, Bucaş'ta Batı'da en geniş sınırlara ulaşıldığı halde tıkanmanın başlaması ve Karlofça'da büyük çaplı toprak kaybıyla savunmaya geçilmesi tespit edilir.
XVII. yüzyıl boyunca Osmanlı Devleti'nin uluslararası arenadaki konumunun nasıl değiştiğini kronolojik olarak saptamak gereklidir.
2
Bu üç gelişmenin ortak tarihsel ve jeopolitik sonucunu yorumlamak.
Tüm bu gelişmeler bir arada değerlendirildiğinde, Osmanlı Devleti'nin hem askeri gücünün zayıfladığı hem de diplomasi masasında eski üstünlüğünü koruyamayarak güç dengesinin aleyhine döndüğü sonucuna varılır.
YKS-TYT felsefesine uygun olarak, olayların tekil sonuçlarından yola çıkıp dönemin genel siyasi karakteristiğine dair doğru çıkarımı yapmak hedeflenmiştir.

Anahtar Kavram

XVII. Yüzyıl Osmanlı Dış Politikasındaki Güç Kaybı ve Mütekabiliyet Esası
Bu soruyu puanla

Konular

XVII. Yüzyıl Siyasi Gelişmeleri ve Antlaşmaları